denizlerde ispanya üstünlüğü

Logo Background RSS

» denizlerde ispanya üstünlüğü

  • Okyanuslarda Portekiz ve İspanyanın Üstünlüğü
    Yazar Tarih Temmuz 28th, 2011 | 1 Yorum var1 Yorum Yorum var

    a. Okyanuslara Açılma: Portekiz ve İspanya’nın Üstünlüğü (1500 – 1600)

    Avrupa ve Asya’da 15. yüzyıla nasıl Osmanlıların dönemi diyorsak, 16. yüzyıla da tam dünyada önce Portekiz, sonra İspanya’nın dönemi demek yanlış olmaz.

    Atlantik Okyanusu, 1500’lere kadar Avrupa için büyük bir engel, bir sondu. 500’lerde ise bir köprü, bir başlangıç noktası olmuştur. Portekiz Krallığı Atlantik’e keşfi teşvik edip mali destek sağlayınca, Vasco de Gama Afrika’yı güneyinden dolaşıp, kendisini daha önce bilmedikleri Arap ticaretinin tam ortasında buldu. Portekiz’in ticaret rekabetini istemeyen Arap, Türk ve Mısırlılara karşı savaştı. O zamana kadar görülmemiş bir barbarlık, vahşet ve kitlesel katliamla, Goa, Aden, Hürmüz Boğazı ve Doğu Afrika’da sürekli ticaret istasyonları kurdu. Portekizliler buraya Malaka Yarımadası, Çin’in limanları ve Yeni Gine’ye kadar uzandılar. Böylece, Avrupa’nın ateşli silahlar ve deniz gücüyle desteklenen ilk sömürge imparatorluğu kurulmuş oldu. Bu “imparatorluğun” kısa vadedeki en önemli sonucu, baharat gibi doğu kökenli malların çok el değiştirmemelerinden dolayı, Avrupa’da fiyatların esaslı biçimde düşmüş olmasıdır. Örneğin, 1504 yılında baharın fiyatı, hala eski ticaret yollarına dayanan Venedik’te Lizbon’dakinden beş kat daha pahalıydı. Bugünkü terminoloji içinde belirtmek gerekirse, Avrupa’nın Asya ile ticaret dengesi, Avrupa lehine değişmeye başlamıştır.

    Kraliçe Isabella’nın desteği ile Kristof Kolomb’un 1492’de Amerika kıtsını bulması, Portekiz’den sonra İspanya’yı da denizaşırı imparatorluk kurmaya itti. Doğu’da Portekiz’in üstünlüğünü dengelemek için İspanyollar büyük bir hevesle Amerika’nın içlerine de keşfe başladılar. Kilise yeni bir “Haçlı Ruhu” ile Hıristiyanlığı yeni kıtaya da yaymak için hem misyonerler gönderdi hem de sömürgeciliği destekledi. Hükümet, hazinesini doldurmak için, kıtayı bir altın ve gümüş deposu olarak gördü. “Conquistador” denen İspanyol fatihlerinden Cortez Meksika’daki Aztek, Pizarro ise Peru’daki İnka uygarlıklarını tümüyle yok ettiler. Bu uygarlıkların eşsiz altın heykel ve süs eşyalarını eriterek paraya dönüştürdüler. Yerlilerin zorla ve ölesiye çalıştırmaları bir yana, Afrika’dan 1560’ta sayıları 100.000’e ulaşan karaderili tutsak, Amerika kıtasına getirildi.
    (Devamini Oku)


sitemap