oğuzların 10. yüzyılda tarihi

Logo Background RSS

» oğuzların 10. yüzyılda tarihi

  • 10. Yüzyılda Oğuzlar
    Yazar Tarih Temmuz 7th, 2013 | Yorum Yok Yorum var

    10. Yüzyılda Oğuzlar

    Hududu’l-Alem’e göre X. yüzyılda Oğuzların ülkesinin doğu tarafında Oğuz çölü, güneyinde bu çölün uzantıları ile Hazar denizi, batısında ve kuzeyinde ise İtil/Etil ırmağı bulunuyordu. Onlar, İslam coğrafyacıları tarafından Guz diye isimlendiriliyordu. Dokuz Guz yahut Tokuz Oğuz ismi ise sadece Uygurları anlatırken kullanılıyordu.

    İslam Coğrafyacısı İstahrî’ye göre Oğuzların yurdu, Kimekler, Karluklar ve Bulgarlar ile çevrilmişti. Etil/İtil ırmağı Kimekler ile Oğuzlar arasında sınır idi. Güneyde ise Cürcan, Farab, İsficab şehirleri bulunuyordu ki burası artık bütünüyle Müslümanlaşmıştı. İsficab’dan Harezm’e kadar olan yerler Oğuz topraklarının Güney hududunu teşkil ediyordu. X. yy.’da Harezmliler ile Oğuzlar arasında bir çekişme ve buna bağlı güvensizlik hakimdi. Bu yüzden, İbn-i Fadlan, Halife’nin elçisi olarak Bulgar ülkesine giderken Harezm Valisi Muhammed’in, can güvenliklerini tehlikeye atacakları yolunda bir telkini ile karşılanmıştı. Fadlan meşakkatli bir yolculuktan sonra Oğuzlara üst yurtta tesadüf etmişti. O’nun anlattığına göre Oğuzların hakanına “yabgu” deniyordu. Yabgu unvanı daha Göktürkler devrinden itibaren kullanılagelen bir unvan olup Türkçedeki “c” “ye” değişmeleri yüzünden bazı lehçelerde Cabgu şeklinde de söylenmekte idi. Yırtıcı kuş anlamına gelen Beygu ise zaman zaman yabgu unvanı ile karıştırılmıştır.

    Göktürk Devleti’nin yıkılmasından sonra doğuda Uygur Kağanlığı, batıda ise Hazar Kağanlığı, Türk Kağanlığı’nı temsil ediyorlardı. Buna mukabil Oğuzlar “Yabgu” unvanlı başbuğların idaresinde idiler. (Devamini Oku)


sitemap