Rusyayı kim büyük devlet yaptı

Logo Background RSS

» Rusyayı kim büyük devlet yaptı

  • Rusyanın Büyük Devlet Olması
    Yazar Tarih Ağustos 4th, 2011 | Yorum Yok Yorum var

    (iii) Rusya’nın Büyük Devlet Olması

    :  bu arada Doğu Avrupa’da yükselen bir başka devlet de Rusya idi. MS 862 yılında Vikingler’in[1] saldırıları sırasında Kiev’de kurulmuş olan Rusya, batı ve doğu özelliklerinin bir karışımı haline gelene kadar, batı ve Bizans’la ticari ve dini bağlarını güçlendirmişti. III. İvan (Büyük İvan) “Tüm Rusların Çarı”[2] iddiasında bulunduğu zaman (1462–1505) kendisini Bizans imparatorlarının sonuncusu ilan edip, Rusya’nın Bizans’la bağlarını vurgulamaktaydı. Üstelik çarlığın alameti olarak, Bizans’ın çift başlı kartalını almıştır. Kremlin’deki sarayı da, Bizans imparatorlarının İstanbul’daki sarayının taklidiydi. Zaten “İkinci Roma İmparatorluğu” iddiasında bulunan Bizans, Türkler tarafından yıkıldıktan sonra, Rusya’nın, Ortodoks Hıristiyanlığının gerçek merkezi olarak “Üçüncü Roma İmparatorluğu” olarak tahmin ediliyordu. Rus önderliğinde Ortodoks Hıristiyanlığı güneye ve doğuya doğru genişleyerek, İslamiyet’in güçlü olduğu bölgeleri eline geçirebilirdi.

                III. İvan tahta çıktığında, “modern Rusya”nın ulusal birliği sağlamaya çalışmıştı bile. Oğlu III. Vasil 1533’te öldüğü zaman Rusya tam anlamıyla doğmuş ve ilk defa 12. yüzyılda bir sınır kasabası olarak adı geçen Moskova Prensliği Rus devletinin merkezi olmuştu. Zamanla Avrasya step topluluklarının özgürlük ve yerellik anlayışını sürdüren ve eşit hükümran prenslerin konfederasyonu biçimindeki Kiev geleneği, yerini çarın mutlakıyetçi yönetimine bıraktı. Rusya’nın kuruluş dönemi çarları ordularının büyük bir bölümünü süvari birlikleri, bir bölümünü de kentlerden topladıkları piyadeyle oluşturarak, feodal lordlara bağımlı olmaktan kurtuldular. Bu durum, merkezi otoriteyi güçlendirici ve çarların despotizmini artıcı bir etki yaptı.

    Rusya’nın bu tarihten sonraki gelişmesinin öyküsü, Avrasya düzlüklerinde kurulan bu küçük devletin Kıta’ya bir ucundan öteki ucuna kadar egemen olmak için genişleme mücadelesidir. Moğolların ve Türklerin batıya sızmaya başladıkları sırada, Rusya da kürk peşinde doğuya doğru genişlediler. 16. yüzyılın ortasına gelindiğinde, 1533–1584 yılları arasında çar olan IV. İvan (Korkunç İvan) Orta Volga bölgesinde bir Müslüman hanlığının merkezi olan Kazan’ı eline geçirdi. 16. yüzyılın bundan sonraki bölümünde ve tüm 17. yüzyıl boyunca, Don, Dinyeper ve Volga akarsularının bereketli vadileri Rusların denetimi altına girdi. Bu denetimin kurulmasıyla, doğu ve güneydoğu yönlerinde Rus genişlemesi kolaylaşmış oldu. 17. yüzyılın ortalarında tüm Asya kıtası doğuya doğru geçilerek, Pasifik Okyanusu kıyısında Okhotsk kenti kuruldu. Rusya bundan sonra güneye doğru sarktı ama bu yöndeki genişleme Amur akarsuyunda Çin’deki Manchu Hanedanlığı tarafından tam iki yüzyıl durduruldu. 1707’de Japon adalarının kuzeyinde Kamçatka yarımadası Rus bölgesi ilan edildi. 18. yüzyılın ortalarına gelindiğinde, Ruslar Bering Boğazı’nı geçerek Alaska’ya girdiler ve Kaliforniya’ya doğru ilerlemeye başladılar. Bu genişleme, Amerika Kıtası’nın doğu ucunda bağımsızlığını kazanıp, batıya doğru tüm kıtayı egemenliği altına alma uğraşı veren ABD tarafından durdurulacaktır. Ruslar, batıya doğru genişlemelerindeyse, İsveç ve Polonya ile giriştikleri uzun mücadeleden sonra Baltık Denizi’ne, dolaysıyla açık sulara çıktılar.
    (Devamini Oku)


sitemap