westphalia barışı

Logo Background RSS

» westphalia barışı

  • Otuzyıl Savaşları ve Westphalia Barışı
    Yazar Tarih Temmuz 31st, 2011 | 1 Yorum var1 Yorum Yorum var

    (iii) Fransa’da Bütünleşme, Almanya’da Parçalanma: Otuzyıl Savaşları ve Westphalia Barışı (1648):

    Fransa’da IV. Henri (1589-1610) uzun ve yıkıcı dini iç savaşlardan sonra monarşinin otoritesini sağladı. Devlet resmen Katolik kalmakla birlikte, Fransa’nın ulusal çıkarları papalığın çıkarlarından hep ayrı düşünülmüştür. XIII. Louis’in saltanatı sırasında (1610-1643) kralın başbakanı ve kilise’nin kardinali olan Richelieu, orduyu merkezi otoriyeti kabul etmeyen kale ve kentleri ortadan kaldırmada başarılı bir biçimde kullandı.

    Böylece, monarşi otoritesi Fransa’nın hemen hemen her yerinde ilk kez tam olarak sağlandı ve Fransız tipi mutlakıyetçi monarşi, Avrupa’nın modern hükümet biçimi olarak, başarı kazandı; öteki devletlerce öykülenecek bir model oldu.

    Kardinal Richelieu, çıkarları gerektirdiği zaman, şimdi göreceğimiz Otuz Yıl Savaşları’nda olduğu gibi, Alman Protestanlarının yanında yer almaktan da geri kalmadı. Böylece, Fransa 1562–1598 yılları arasında dini nitelikte iç savaşlardan bütünlüğünü sağlamış, Almanya ise 1618–1648 yılları arasındaki aynı nitelikte Otuz Yıl Savaşları’ndan parçalanmış olarak çıkacaktır. 18. ve 19. yüzyılların Avrupa tarihi de zaten, Fransa’nın bu bütünlüğü ve Almanya’nın parçalanmışlığı konusu çerçevesinde dönecektir.

    1600’lere gelindiğinde kutsal Roma İmparatorluğu resmen Katolik olmakla birlikte, imparatorluk çerçevesi içinde Protestanlar çoğunluktaydı. Çünkü 300 kadar devletin dini olduğu gibi, Habsburgların resmen Katolik olan devletlerinin de içinde çok sayıda bulunuyorlardı. Ayrıca, 1500’lerde Almanya Avrupa’nın gelişmiş bir bölgesiyken, 1600’lere gelindiğinde gerileme ve yerellik belirtileri göstermeye başlamıştı.

    1555 tarihli Augsburg Barışı, her devletin vatandaşlarının dinini belirleme yetkisini tanımıştı. Ancak bu hak uygulamada yürümedi ve 1608’de Protestan devletler haklarını savunmak için aralarında birlik kurdular. Dışarıdan destek sağlamak için Hollanda, İngiltere ve Fransa ile görüşmelere giriştiler. 1609’da ise, Katolik Alman devletleri Kutsal Roma İmparatorluğu’nun desteği ve Bavyera’nın önderliğinde birleştiler. Bunlar da İspanya’nın desteğine güveniyorlardı. Böylece, Almanya parçalanıyor, daha doğrusu dini bir savaşa hazırlanan ve birbirine karşı dış destek sağlamaya çalışan iki kampta toplanıyordu. Tüm bu gerilim ve baskılardan kaynaklanan Otuz Yıl Savaşları’nın, karmaşık bir hal alacağı ve bir “savaşlar dizisi” olacağı, daha başlangıcından belliydi; öyle de oldu.
    (Devamini Oku)


sitemap