Yozgat - Topaç Köyü

[Sessiz]

tarih, tarih forum, forum tarih, tarih öğretmeni, tarih portalı, kpss tarih, osmanlı tarihi, selçuklu tarihi, türk tarihi, siyasi tarih, islam tarihi

Isminiz@Tarih.gen.tr Uzantılı MSN

Hemel Al

Mail Giriş

_____________________________________________________________________________

Yer adı olarak “Topaç” ismine, 1530 yıllarına ait eski Osmanlı sayım defterlerinde rastlamaktayız. Bu kayıtlara göre Yozgat yakınlarındaki ekinliklerden (mezraa) birisinin adı “Topaç” idi ve ekinlik Oğuzların Bozok Boyunun Kızılkoca Kabilesine bağlı Alişarlı cemaatine tahsis edilmişti.

Yine aynı kayıtlara göre, söz konusu Alişarlı cemaatine “Topaç ekinliği”nden başka tahsis edilmiş olan ekinlikler de vardı. Bunlar: Halil Bey Kışlası, Aktaş, Kepirce, Temirhan Kışlası ve Panpucak ekinlikleriydi.

Henüz köyleşmenin olmadığı bir döneme ait olan bu kayıtlardaki ekinliklerin bir kısmına, daha sonraki tarihlerde köyler kurulduğunu biliyoruz. Kurulan bu köylerin isimleri de çoğunlukla, ya köyü kuran Türkmen boyunun, cemaatinin isminden veya ekinliklerin isimlerinden alınmaktaydı. Alişarlı cemaatine tahsis edildiğini gördüğümüz ekinliklerin isimleriyle çevrede köylerin teşekkül edildiğini, bunlardan bir kısmının da günümüze kadar geldiğini görmekteyiz. Bu nedenle, söz konusu köylerin bir birleriyle bağlantılarının olma ihtimali çok yüksektir. Aşağıda tek tek ele alacağımız bu köyler, büyük bir ihtimalle aynı cemaate mensup insanlar tarafından kurulmuştur. Bunlar;

-Halil Bey Kışlası: Yozgat merkeze bağlı bucak Merkezi olan Musabeyli Köyünün bir diğer adı da Halil Beyli idi. Dolayısıyla Halil Bey Kışlası ekinliğinin yerinde Musabeyli Köyünün kurulmuş olması ihtimali akla gelmektedir. Ancak, daha sonraları Musabeyli Köyünü anlatırken değineceğimiz gibi, yine bu bölgede Kızıl Kocalı kabilesine bağlı Musa Bey nökerlerinin de bulunduğu kaydına rastlamaktayız. Köyün daha sonraları onlarca iskan edilmiş olma ihtimalini de gözden uzak tutmamız gerekmektedir.

-Halil Bey Kışlası: Yozgat merkeze bağlı bucak Merkezi olan Musabeyli Köyünün bir diğer adı da Halil Beyli idi. Dolayısıyla Halil Bey Kışlası ekinliğinin yerinde Musabeyli Köyünün kurulmuş olması ihtimali akla gelmektedir. Ancak, daha sonraları Musabeyli Köyünü anlatırken değineceğimiz gibi, yine bu bölgede Kızıl Kocalı kabilesine bağlı Musa Bey nökerlerinin de bulunduğu kaydına rastlamaktayız. Köyün daha sonraları onlarca iskan edilmiş olma ihtimalini de gözden uzak tutmamız gerekmektedir.

-Aktaş Mezraası: Yozgat Merkeze bağlı köy adı.

-Panbucak: Yozgat Merkeze bağlı köy adı.

-Timurhan Bey Kışlası: 1570’lere ait Osmanlı kayıtlarında köy olarak görünmektedir.
Yine Osmanlı kayıtlarına göre, 1530’larda yine Topaç ismine Türkmen cemaati adı olarak rastlamaktayız ki bunlardan birisi Gedik (Sivas’a bağlı) Nahiyesinde Bozokların Şam Bayadı kabilesine bağlı olarak, diğerleri de Ürgüp ve Budaközü (Sungurlu) taraflarında yaşamaktaydı.

Günümüz bilgileri bu eski Osmanlı kayıtlarını doğrulamaktadır. Nitekim, günümüzde Türkiye’de Yozgat’a bağlı Topaç köyünden başka birisi Nevşehir’in Acıgöl ilçesine bağlı, birisi de Yerköy Salmanlı’ya bağlı olmak üzere üç tane “Topaç Köyü” bulunmaktadır.

1575/76 yıllarına gelindiğinde Topaç Köyünün teşekkül ettiğini ve köyde 100’ü evli olmak üzere 250’den fazla vergi yükümlüsünün yaşamakta olduğunu görmekteyiz.

1840’larda temettu ve emlak sayımlarına göre, Yozgat merkeze bağlı Topaç Köyünde 38 vergi hanesi görünmektedir. Köyün arazisi tımardı. Ancak, “Köy yeri” diye anılan arazinin öşürü Çapanoğlu Ahmet Bey tarafından altı kileye bir kile ölçüsüyle toplanıyordu. Köyde bağlardan başka, cehrilik de gelir kaynakları arasında yer almaktadır.

Bu yıllarda köyde yaşayan vergi mükelleflerinin isim ve şöhretleri şöyleydi
1. Sipahi oğlu Ömer’in Abbas Efendi (İmam)

2. Aşçıbaşı oğlu Mehmet’in Hüseyin (Muhtar)

3. Tiryaki oğlu Yusuf’un oğlu Arap Hasan (ikinci muhtar)

4. Bozlarlı oğlu Osman’ın Hüseyin

5. Kırım oğlu Abdurrahman’ın Bekir

6. Kırım oğlu Veli’nin Bekir

7. Paşalıoğlu Abdullah’ın Ahmet

8. Sarıhacılı oğlu Süleyman

9. Ramazan oğlu Abdullah’ın Ahmet (Zile yörüklerinden)

10. Sıraç Osman oğlu İbrahim

11. Keşkek oğlu Hasan’ın Hüseyin

12. Keşkek oğlu Hasan’ın Ahmet

13. Musa Kahya oğlu Mustafa

14. Toklu oğlu Osman’ın oğlu Mustafa

15. Musa Kahya oğlu İbrahim’in Mehmet

16. Gaflet oğlu Ali’nin Hasan

17. Deli Osman oğlu Ahmet
18. Deli Osman oğlu Osman

19. Paşalı oğlu Hüseyin’in Mehmet

20. Sarı oğlu Seydi’nin Ömer

21. Karalı oğlu Abdullah’ın Ömer

22. Eğri oğlu Ali’nin Musa

23. Eğri oğlu Ali’nin Ömer

24. Eğri oğlu Süleyman’ın Hacı Hüseyin

25. Hatip oğlu Ömer’in Hüseyin

26. Hatal oğlu Mustafa

27. İbil oğlu Hacı İbil

28. Afşar oğlu Ahmet’in Bekir

29. Kara Ahmet oğlu Ömer

30. Garip oğlu Ömer'in Bekir

31. Salman oğlu İbrahim’in Davut

32. Salman oğlu Hüseyin’in Ahmet

33. Çerkez oğlu Musa’nın İsmail

34. Süleyman oğlu Ali’nin Mehmet
35. Veliyüddin oğlu Molla İbrahim (Talebe)

36. İbil oğlu Bekir’in hanımı dul Emine

37. Abdulvahap oğlu Mehmet’in dul eşi Fatma

Köyün hanesinin birisi aşiret defterine kayıtlı olduğu için burada görünmemektedir. Bütün köy halkının hayvanlarının değeri 21 693 kuruş olarak belirlenmişti.