Logo Background RSS

Isminiz@Tarih.gen.tr Uzant?l? MSN
Forum

Genel Türk Tarihi – 15. Yüzyıl Türk Tarihi Kronolojisi

  • XV. Yüzyıl Türk Tarihi Kronolojisi

    1400      Bursa’da I. Bayezid tarafından Ulu Cami’ yaptırıldı; İlk Osmanlı Darü’ş-şifa’sı Yıldırım Bayezid tarafından inşa edildi.

    1400      Timur, Suriye’de Memlûklüleri yendi.

    1401      Timur, Bağdad’ı yakıp-yıktı.

    1400-1401/07 Altınordu hanı, Şadi-Bek’in saltanatı.

    Temmuz 1402 Yıldırım Bayezit ile Timur’un kuvvetleri arasında Ankara Meydan Muharebesi yapıldı (20 Temmuz 1402 Osmanlı).

    Aralık 1402 Timur, İzmir’i kuşattı (1 Aralık 1402, Osmanlı).

    1402-1413 Osmanlı Devleti’nin Fetret Devri.

    Mart 1403 4. Osmanlı padişahı Yıldırım Bayezıd vefat etti (8 Mart 1403).

    1403-1537 Gucerât Sultanlığı: Diyu (Batı Hindistan)’da kurulmuştur.

    1405      Timur’un vefaatı.

    1405      Hint Okyanusu’nda Çinliler’in yolculukları.

    1406      İbn Haldun’un ölümü (tarihçi ve sosyal bilimci).

    1406      Azerbaycan’da Celayirlilerin yerini alan Karakoyunlular Tebriz’i ele geçirdiler.

    1406      İbn-i Haldun öldü (17 Mart 1406)

    1406-1562 Malva Sultanlığı: Madun (Gucerât’ın doğusu)’da kurulmuştur.

    1407-1410 Altınordu hanı, Pulat-Han’ın saltanatı.

    1407-1447 Timur’un oğlu Şah Ruh (1377-1447)’un Herat’ta hükümdarlığı.

    1407-1449 Şah Ruh’un oğlu Uluğ Bey (1394-1449)’in Semerkant’da hükümdarlığı.

    1408-1467 Kara Koyunlu Türk Emirliği’nin Batı İran’da kuruluşu.

    1410-1412 Altınordu hanı, Timur (Timur Kutluk’un oğlu)’un saltanatı.

    1412      Altınordu hanı, Celaleddin (Toktamış’ın oğlu)’in saltanatı.

    1412-1414/17 Altınordu hanı, Kerim Berdi’nin saltanatı.

    1413-1421 I. Mehmet (Çelebi)’in saltanatı ve Fetret Devri’nin sona ermesi (Osmanlı).

    1414-1415 Altınordu hanı, Kibek Han’ın saltanatı.

    1415      Agincourt Muharebesi’yle İngiliz Kralı V. Henry’nin Fransa’ya yeniden saldırması.

    1415      Portekiz Septe’de: Portekiz Afrika İmparatorluğunun başlangıcı.

    1416      Şeyh Bedreddin isyan etti (Osmanlı).

    1416      I. Mehmet, Macar Seferini düzenledi.

    1417      Avlonya fethedildi (Osmanlı).

    1417-1419? Altınordu hanı, Cabbar Birdi’nin saltanatı.

    1418      Samsun bölgesi zaptedildi (Osmanlı).

    1418? Altınordu hanı, Çegre’nin saltanatı.

    1419      Bursa’da Yeşil Cami’nin bitmesi (Osmanlı).

    1419-1424 ve 1427-1437/38 Altınordu hanı, Uluğ Muhammed (İçkili Hasan oğlu)’in saltanatı.

    1420      Şeyh Bedrettin’in Serez’de idamı (doğumu 1359).

    1420-1424 Altınordu hanı, Devletbirdi’nin saltanatı.

    1421      Çelebi Mehmed öldü ve II. Murad tahta geçti (Osmanlı).

    1421-1444 II. Murat’ın saltanatı (Osmanlı).

    1422      Mevlüt yazarı Süleyman Çelebi’nin ölümü.

    1422-1427 Altınordu hanı, Barak’ın saltanatı.

    1424      Bursa’da Hacı İvaz’a I. Mehmed tarafından Yeşil Külliye yaptırıldı (Osmanlı).

    1425      Molla Fenari, ilk Şeyhülislam olarak tayin edildi (Osmanlı).

    1425      Muhasara edilen Tekebeyliği Osmanlı Devleti’ne katıldı.

    1427      Muhasara edilen Germiyanoğlulları Beyliği, 1428’de Osmanlı Devlet’ine katıldı.

    1428      Çinliler’in Vietnam’dan çıkarılmaları.

    1428-1599 Özbek Hanlığı: Sığnak’da Aral Gölü çevresinde kurulmuştur.

    1429      Hacı Bayram-ı Velî, Ankara Solfasol (Zülfadl)’da vafaat etti (Osmanlı).

    1430      Selanik fethedildi (Osmanlı).

    1430      Altınordu’nun bir kısım toprakları üzerinde, Hacı Giray idaresinde Kırım Hanlığı kuruldu.

    Mart 1432 II. Mehmed (Fatih Sultan Mehmed) doğdu (30 Mart 1432, Osmanlı).

    1433?-1465? Altınordu hanı, Seyid Ahmed I.’in saltanatı.

    1434      Portekizliler’in Bojador Burnu’ndan güneye yolculukları.

    1434      Edirne’de II. Murad tarafından Muradiye Camii yaptırıldı (Osmanlı).

    1434      Cungarya’da Moğol Oyratlar’ın ortaya çıkışı.

    1436      Muiniddin B. Mustafa tarafından II. Murad’ın isteğiyle ilk Mesnevi tercümesi olan Mesnevi-i Muradiyye adlı eseri yazıldı (Osmanlı).

    1436-1531 Mavla Halaci Sultanları.

    1437-1445 Kazan Hanlığının kurucusu Uluğ Muhammed (İçkili Hasan oğlu)’in saltanatı.

    1437-1552 Kazan Hanlığı hakimiyet yılları: Moskova ile İdil/Volga ırmağı arasında kurulmuş olan devletin merkezi Kazan şehri idi. Ruslar tarafından yıkılmıştır.

    15. yüzyıl başları Özbekler, Ebu’l-Hayr (1413-1469) idaresinde güneye, Maveraünnehir’e göçtüler (15. yüzyıl başları).

    1440 (?)-1466 Kırım Hanlığı’nın kurucusu I. Hacıgirey Han’ın saltanatı.

    1440-1475 Kırım Hanlığı’nın hakimiyet yılları: Kırım Yarımadası ve Karadenizin kuzeyinde kurulmuştur. Merkezi Bahçesaraydır. 1475 yılında Osmanlı

     Devleti’ne bağlanmış. 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması ile Osmanlı’dan koparılmış ve 1782/1783 tarihinde ise Kırım Hanlığı, Rus Çarlığı tarafından ilhâk edilmiştir.

    1444      II. Murat tahttan çekildi, II. Mehmed tahta çıktı ve Varna zaferi kazanıldı (Osmanlı).

    1444-1446 II. Mehmet (Fatih)’in I. saltanat yılları (Osmanlı).

    1445      II. Mehmed tahttan çekildi ve II. Murad ikinci defa tahta çıktı (Osmanlı).

    1445      Johann Gutenberg’in (1397-1468) ilk kitabı basması.

    1445-1461 Kazan hanı, Mahmud (Mahmutek)’un saltanatı.

    1445/1473-1552 Altınordu topraklarının bir kısmında Kazan Hanlığı kuruldu.

    1445-1681 Kasım Hanlığı: Moskova’nın doğusunda kurulmuştur.

    1446      Kazan kenti, Kazan Hanlığı’nın başkenti oldu.

    1446-1451 II. Murat’ın saltanatı (Osmanlı).

    1447      Edirne’de II. Murad tarafından Üç Şerefeli Camii yaptırıldı (Osmanlı).

    1448      II. Kosova Zaferi kazanıldı (Osmanlı).

    1449      Türk dünyasının 15’inci asırda yetiştirdiği en büyük astronomi bilgini Uluğ Bey (1394-1449) öldü. Timur Han’ın torunu olan Uluğ Bey, 22 Mart 1394’te Güney Azerbaycan’daki Sultaniyye’de doğdu. İyi bir eğitim görerek, 13 yaşındayken Horasan ve Maveraünnehir eyaletlerine hakan naibi oldu. Başkent seçtiği Semerkant’ta, müstakil bir hükümdar gibi hareket etti. Fen bilimleri ve astronomiye merakı, kendisini dünya tarihinin en büyük astronomlarından biri haline getirdi. İlim adamlığı yanında devlet adamlığı vasfı da yüksek olan Uluğ Bey, Semerkant’ta 38 yıl hükümdarlık yaptı. Bir akademi haline getirdiği sarayı, devrin meşhur alimlerinin toplanıp tartıştığı bir mekan oldu. iktidar döneminde, başta Semerkant ve Buhara olmak üzere tüm ülke, Türk mimarisinin seçkin eserleriyle donatıldı. Oğlu Abdüllatif tarafından tahttan indirilen Uluğ Bey, 25 Ekim 1449’da, Abbas adlı bir düşmanı tarafından öldürüldü ve dedesi Timur Han’ın yanına defnedildi.

    1449      Semerkant’ta rasathane kuran Timur’un torunu Uluğ Beyin ölümü (d. 1394).

    1451/1452-1469 Timurlu hükümdar Ebû Saîd (1424-1469)’in saltanatı.

    1451      II. Murad öldü (Osmanlı).

    1451-1481 II. Mehmet (Fatih Sultan)’in II. saltanatı (Osmanlı).

    1453      Bizans İmparatorluğu sona erdi.

    Nisan 1453 Fatih Sultan Mehmet’in donanması İstanbul sularına girdi (5 Nisan 1453).

    Nisan 1453 Fatih Sultan Mehmet, İstanbul adalarını fethetti (17 Nisan 1453).

    Mayıs 1453 İstanbul Osmanlılar tarafından fethedildi. Sultan İkinci Mehmet,’Fatih’ unvanını aldı (29 Mayıs 1453).

    1453      Veziriazam Çandarlı Halil Paşa’nın azil ve idamı.

    1453      İngiltere’nin Calais dışında kıta Avrupa’sındaki topraklarını yitirmesi.

    1458      Atina’nın fethi (Osmanlı).

    1459      Ayasofya camiye çevrildi (Osmanlı).

    1459      Mutasavvıf ve hekim Akşemsettin’in ölümü (d. 1390?).

    1460      Akşemseddin vefaat etti. Şam’da doğdu, Göynük (Torbalı)’te vefaat etti. Hacı Bayram-ı Velî’nin halifesi, Fatih Sultan Mehmed (II. Mehmed)’in hocası idi (Osmanlı).

    1460      Mora ele geçirildi (Osmanlı).

    1461      Fatih Sultan Mehmed, Bursa’daki Ermeni Piskoposu Hovakim’i (Ovakim) İstanbul’a getirterek kendisine Patrik unvanı da dahil birçok haklar tanıdı.

    1461      Trabzon’un fethi ile Trabzon Rum İmparatorluğu sona erdi (Osmanlı).

    1461      Candaroğulları Osmanlı’ya katıldı.

    1461-1467 Kazan hanı, Halil’in saltanatı.

    1462-1505 Moskova Prensi III. İvan.

    1463      Osmanlı-Venedik Savaşı başladı.

    1464-1465 Moskova Prensi III. İvan (Büyük İvan 1462-1505), Ebû Saîd’e elçi heyeti gönderdi.

    1465?-1481 Altınordu hanı, Ahmed (Küçük Muhammed’in oğlu)’in saltanatı.

    1466      Kırım hanı, Nurdevlet Han’ın saltanatı.

    1466      II. Mehmed Arnavut seferine çıktı (Osmanlı).

    1466      Konya ve Karaman’ın fethi (Osmanlı).

    1466-1480 Astrahan hanı, Kasım (bin Muhammed bin Küçük Muhammed)’ın saltanatı.

    1466-1554 Astrahan Hanlığı hakimiyet yılları: Hazar Denizi Kuzeyinde Altınordu topraklarının bir kısmında kurulmuştur. Merkezi Astrahandır. Ruslar tarafından yıkılmıştır.

    1467      Akkoyunlu Uzun Hasan Karakoyunluları yenilgiye uğrattı: Ak Koyunlu Türkleri, İran’da Kara Koyunlu Türkleri’ni yendiler/yıktılar.

    1467-1479 Kazan hanı, İbrahim’in saltanatı.

    1468      Karamanoğulları Osmanlı Devleti’ne katıldı.

    1468      II. Mehmed tarafından İstanbul’da Topkapı Sarayı tesis edildi.

    1469      Kırım hanı, I. Mengligerey Han’ın saltanatı.

    1470      İstanbul’da Fatih Külliyesi inşaa edildi.

    1470      Eğriboz alındı (Osmanlı).

    1471      Fatih Külliyesi açıldı (Osmanlı).

    1472      Topkapı Sarayı inşaatının başlaması (Osmanlı).

    1473      Otlukbeli Savaşı’nda Osmanlı ordusu Uzun Hasan komutasındaki Akkoyunlu kuvvetlerini yendi.

    1474      Matematikçi Ali Kuşçu’nun ölümü.

    1474      Kırım hanı, Nurdevlet (II. defa)’in saltanatı.

    1475      Kırım Osmanlı tabiiyetine girdi: Kırım Hanlığı ile Osmanlı imparatorluğu tek devlet gibi yakınlaşınca, Osmanlı imparatorluğu’nun hudutları Rusya’nın güney hudutlarına kadar uzanmıştır. Türkler, çok eski dönemlerden beri Kırım’da yaşamaktadırlar. 13. asırdan itibaren Kırım Tatarları adını almışlardır. Önceleri Altınorda Devleti içinde yeralmışlar, daha sonra ise sınırları Moskova’ya kadar ulaşan Kırım Hanlığı’nı kurmuşlardır.

    1476      Boğdan Seferi zaferle sonuçlandı (Osmanlı).

    1477      Kırım hanı, Canıbek (Altınordu emiri)’in saltanatı.

    1478      Akkoyunlu hükümdan Uzun Hasan (1453-1478) öldü.

    1478      Fatih tarafından ilk altın para bastırıldı (Osmanlı).

    1478-1506 Timurlu hükümdar Hüseyin Baykara (1438-1506)’nın Herat’ta Saltanatı.

    1478-1514 Kırım hanı, I. Mengligerey (II, defa)’in saltanatı.

    1478      İlk Rus Çarı III. İvan’ın Novgorod’a boyun eğdirmesi.

    1479      Osmanlı-Venedik barışıyla beraber Fatih, Venedikliler’e Trabzon ve Kefe’de ticaret yapma hakkı tanıyan ahidname verdi.

    1479-1487 Kazan hanı, İlham (Ali?)’ın saltanatı.

    1480      Osmanlıların İtalya yarımadasına adım atmaları: Otranto’nun fethi.

    1480      Başarısız Rodos kuşatması gerçekleşti (Osmanlı).

    1480      Kadıaskerlik Rumeli ve Anadolu olarak ikiye ayrıldı (Osmanlı).

    1480      III. İvan, Türk (Altınıordu) boyunduruğundan kurtuldu, kuzey batu Rusya’yı birleştirdi ve kendisini Rus Çarı ilan etti.

    1480-1509 Astrahan hanı, Abdülkerim (Kasım’ın biraderi)’in saltanatı.

    1481      Altınordu hanı, Seyid Ahmed II. (Şeyh Ahmed’in biraderi)’in saltanatı.

    1481-1499 Altınordu hanı, Murtaza (Seyid Ahmed’in biraderi)’nın saltanatı.

    Mayıs 1481 7. Osmanlı Padişahı II. Mehmed [Fatih Sultan Mehmet] vefat etti (3 Mayıs 1481).

    1481-1502 Altınordu hanı, Şeyh Ahmed (Seyid Ahmed’in oğlu)’in saltanatı.

    Mayıs 1481-1512 II. Bayezid’ın saltanatı (20 Mayıs 1481-1512, Osmanlı).

    Haziran 1481 Yıldırım Bayezit ile Cem Sultan arasında Yenişehir Savaşı yapıldı (20 Haziran 1481 Osmanlı).

    1482      Cem Sultan II. Bayezıd karşısında mağlup oldu ve Rodos’a sığındı (Osmanlı).

    Aralık 1482 Gedik Ahmet Paşa idam edildi (18 Aralık 1482 Osmanlı).

    1483      Sapienza Deniz Zaferi kazanıldı.

    1484      Kili ve Akkirman fethedildi (Osmanlı).

    1485      Osmanlı-Memlûk mücadelesi başladı.

    1486      Moskova ve Kazan arasında “Ebedî Barış” anlaşması imzalandı.

    1487-1496 Kazan hanı, Muhammed-Emin (birinci defa)’in saltanatı.

    1488      Sultan II. Bayezid tarafından Edirne’de Bayezid Darü’ş-şifası yapıldı.

    1488-1877 Kâşgar Hanlığı: Kâşgar şehri merkezli olarak Tanrı Dağları civarında kurulmuştur.

    1489      Osmanlı, Memlûklere karşı toprak kaybetti.

    1489      Mimar Sinan’ın doğumu (ö.1588).

    1489-1686 Âdilşahlar Devleti: Bija-pûr’da kurulmuştur.

    1490      Hüseyin Baykara, Moskova’ya bir elçi heyeti gönderdi.

    1491      Osmanlı-Memlûk Barışı imza edildi.

    1492      Macaristan’a Sefer düzenlendi (Osmanlı).

    1492      Kristof Kolomb’un Amerika kıtasını keşfetmesi.

    1492      Gırnata’nın düşmesiyle Arap ve Yahudiler’in İspanya’dan atılmaları. İspanya Yahudileri Osmanlı Devleti’ne sığındılar.

    1492      İspanyollar’ın Kuzey Afrika’da istilaya başlaması.

    1493      Yeni Dünya’da ilk İspanyol yerleşimi Hispaniola.

    1493      Tordesillas anlaşmasıyla Amerika kıtasının Portekiz ve İspanya arasında paylaşılması.

    1494      İtalya savaşları; Avrupa egemenliği için Fransız-Habsburg mücadelesinin başlaması.

    1495      Cem Sultan vefat etti (Osmanlı).

    1496-1497 Kazan hanı, Mamuk (Sibir hanzadelerinden)’un saltanatı.

    1497      İlk Rus elçisi İstanbul’a geldi.

    1497      Cabot’un Newfoundland’a varması.

    1497      Fergana hükümdarı Babür (1483-1530), Semerkant’ı ele geçirdi.

    1497-1502 Kazan hanı, Abdüllatif’in saltanatı.

    1498      Portekizli Vasco de Gama’nın Hindistan deniz yolunu keşfetmesi.

    Eylül 1499 İnebahtı Kalesi fethedildi (29 Eylül 1499 Osmanlı).

    15. yüzyıl sonları Orta Asya steplerinde Kazak İmparatorluğu kuruldu (15. yüzyıl sonları).

    15. yüzyıl sonları Deniz yolu ile yapılan ticaretin öneminin artması sebebiyle, İpek Yolu’nun da dahil olduğu, kara ticaret yollarının önemini kaybetmesi (15. yüzyıl sonları).

    15. yüzyıl İtalyan Rönesansı: Leonardo da Vinci (1452-1519), Michelangelo (1475-1564), Rafael (Raffaello) (1483-1520), Botticelli (1444-1510), Machiavelli (1469-1527), Ficino (1433-1499).

Yorum Yazin

sitemap
site ekle