Logo Background RSS

Isminiz@Tarih.gen.tr Uzantılı MSN
Forum

Hazarların İslamiyeti Kabulü

  • Hazarların İslamiyeti Kabulü

    Hz. Ömer zamanında başlayıp Harunurreşid devrine kadar devam eden mücadele sırasında Müslümanlar zaman zaman Hazar ordularını mağlup etmişlerse de ezici bir üstünlük ve uzun süreli bir hakimiyet tesis edememişlerdir. Bu yüzden İslamiyetin Hazar topraklarında yayılması savaşların sona erdiği barış döneminde ve özellikle ticari faaliyetler sırasında olmuştur.

    Müslüman Araplar İran’ın fethiyle Türk sınırlarına yaklaşınca Hz. Ömer’in daha ileri gitmemelerini ve kendilerini tehlikeye atmamalarını istemesine rağmen i’lâ-yı kelimetullah (İslamiyet’i yaymak) uğruna seferlerine devam etmiş ve Bâbü’l-ebvâb’ı (Derbend) tekbir sesleriyle geçmişlerdi. Buradaki savaşlardan birinde şehit düşen cesur kumandan Abdurrahman b. Rebîa’nın cesedini bir sandukaya koyup onunla yağmur duasına çıkmışlardı. Bu seferler sonunda Belencer ve Etil’de (İdil) yaşayan halk arasında İslamiyet yayılmış ve İdil’de bir mescid yapılmıştır. Mervan b. Muhammed’in 737’de Hazarların başşehri İdil’i fethinden sonra Hazar hakanı Müslüman olmuş ve Mervan ile bir antlaşma imzalamıştır. Mervan antlaşmayı müteakip bölgeden ayrılırken Nuh b. Sâbit el-Esedî ile Abdurrahman el-Havlânî (Hûlânî) adlı iki din bilginini Hazar başkentinde bırakmış ve bunlar sayesinde Hazarlar arasında İslâmiyet yayılmaya başlamıştır.

    İbn Rüste X. yüzyılda İdil’de çok sayıda mescid, imam ve müezzinden bahsetmektedir. İbn Fazlan da Hakan’ın Müslümanları himaye ettiğini ve onlara yardımcı olmak üzere hususi memurlar tayin ettiğini söyler.

    X. yüzyıldaki Hazar hakanının Musevi olmasına rağmen diğer din mensuplarına hoş görüyle muamele ettiği ve bu dönemde İdil’de çok sayıda cami ve on bin kadar Müslümanın yaşadığı ve Müslümanların hukuki ihtilaflarına kadıların baktığı anlaşılmaktadır. Ancak Hazarların Rus istilasına maruz kalarak yıkılması üzerine Müslümanlar diğer İslam ülkesine göç etmişlerdir.

    NOT: Bu ilgili makale, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Öğretim Görevlisi Sayın Prof. Dr. Abdülkerim Özaydın’nın Genel Türk Tarihi Ansiklopedisi’nin 2. cildinde yer alan “Türklerin İslamiyeti Kabulü” adlı makalesinden yararlanılarak hazırlanmıştır.

Yorum Yazin


sitemap
site ekle