II. Osman (Genç Osman)
II. Osman
Saltanatı	26 Şubat 1618- 10 Mayıs 1622
Padişah Sırası	16
Doğum Tarihi	Aksaray, 3 Kasım 1604
Ölüm Tarihi	Bağdat, 20 Mayıs 1622
Önce	I. Mustafa
Sonra	I. Mustafa
Soyu	Osmanlı Hanedanı
Babası	I. Ahmet
Annesi	Mahfiruz Hadice Sultan
Dini	Ä°slam

II. Osman (Genç Osman), (d. 3 Kasım 1604, Aksaray – ö. 20 Mayıs 1622, Bağdat). 16. Osmanlı padişahıdır.

Babası I. Ahmed, annesi Mahfiruz Haseki Sultandır. Mahfiruz Haseki Sultan Rum’dur. Sultan Genç Osman 14 yaşında iken, amcası Sultan Birinci Mustafa’nın tahttan indirilmesi üzerine Osmanlı tahtına oturdu. Arapça, Farsça, Latince, Yunanca ve Ä°talyanca gibi doÄŸu ve batı dillerini öğrendi.

Sultan Genç Osman, Fatih Sultan Mehmed devrine kadar yapıldığı gibi saray dışından, Åžeyhülislam Es’ad Efendinin ve Pertev PaÅŸa’nın kızları ile evlendi. Yavuz Sultan Selim devrinden itibaren padiÅŸah saray dışından evlenmediÄŸi için bu davranış önemli bir deÄŸiÅŸiklik oldu. Kendisine planlarını uygulayacak bir sadrazam bulamadı.

Tarihte eÅŸine az rastlanır bir ÅŸekilde tahtan indirilerek, Yedikule zindanlarında boÄŸularak öldürülen Sultan Genç Osman, babası Sultan Birinci Ahmed’in Sultanahmet Camii’nin yanındaki türbesine defnedildi. Tahta çıkar çıkmaz devlet erkanı içindeki üst düzey yetkilileri deÄŸiÅŸtiren, müderris ve kadıların atanma yetkilerini ÅŸeyhülislamdan alan bir padiÅŸahtı.

Ä°ran iliÅŸkileri
Sultan Genç Osman tahta çıktığı sırada Sadrazam Halil PaÅŸa, Ä°ran seferindeydi. Osmanlı ordusu Pul-i Åžikeste’de yenilmesine raÄŸmen, Ä°ranlılar, mukaddes saydıkları Erdebil ÅŸehrinin Osmanlılar’ın eline geçme ihtimali üzerine barış istediler. Serav sahrasında, daha önce iki devlet arasında imzalanan NasuhpaÅŸa antlaÅŸması baz alınarak imzalanan Serav AntlaÅŸması’yla barış tekrar saÄŸlandı. (26 Eylül 1618).

Ä°talya ve Akdeniz seferi
Halil PaÅŸa komutasındaki Osmanlı donanması 1620 yazında Akdeniz seferine çıktı. Ä°stanbul’dan ayrıldıktan sonra Navarin’e gelen donanma, buradan da kuzeye, Adriyatik’e doÄŸru yöneldi. Dıraç’da iki Ä°talyan gemisini ele geçirdikten sonra Ä°talya’ya asker çıkardı ve Ä°spanyollara ait olan liman ÅŸehri Manfredonia’yı fethetti.

Lehistan (Polonya-Litvanya) Seferi
Osmanlı Devleti ile Lehistan arasında bir dostluk mevcuttu. Dinyester ırmağı iki ülke arasında sınır oluÅŸturuyordu. Osmanlı-Avusturya savaÅŸlarında Lehistan iliÅŸkileri gerginleÅŸtiyse de barış bozulmamıştı. Fakat askeri birliklerin geçimini Lehistan’a yaptığı akınlarla saÄŸlayan Kırım Hanı, barışa aykırı hareket ediyordu. Bunun yanı sıra Lehliler BoÄŸdan iÅŸlerine müdahaleden geri kalmadıkları gibi, BoÄŸdan’a ait Hotin kalesini iÅŸgal etmiÅŸlerdi (1617). Ayrıca Eflak ve Erdel’in içiÅŸlerine müdahale etmeye devam ediyorlardı. Bu olaylar üzerine Sultan Genç Osman, kendisine yapılan muhalefetlere raÄŸmen Lehistan seferine karar verdi. Bu arada Özi Beylerbeyi Ä°skender PaÅŸa komutasındaki birlikler, Purut kıyısında bulunan YaÅŸ’ta, Lehlileri bozguna uÄŸratmıştı (20 Eylül 1620).

Sultan Genç Osman, 1621 yılının Nisan ayında Lehistan Seferine çıktı. Lehler yeni ve daha büyük bir ordu meydana getirme çabasındaydılar. Avusturya’dan yardım alarak ordularını takviye ettiler. Osmanlı Ordusu 2 Eylül 1620′de Hotin önlerine geldi. Kale kuÅŸatıldı ve Hotin kalesi önlerinde yapılan meydan savaşında, düşman siperlerinin ele geçirilememesi, askerlerin ÅŸevk ve heyecanını oldukça yıprattı. Yeniçerilerin de kendilerini tam olarak savaÅŸa vermemeleri, bu savaşın kesin bir netice ile sonuçlanmamasına yol açtı. Lehistan elçilerinin savaÅŸa kendilerinin neden olduklarını bildirmesi üzerine Hotin AntlaÅŸması yapılarak sefere son verildi (29 Eylül 1621). AntlaÅŸmaya göre Lehler ve Osmanlılar birbirlerinin topraklarına saldırmayacak Lehistan eskiden olduÄŸu gibi Kırım Hanına 40.000 düka altın verecekti.

Yenilik hareketleri
Sultan Genç Osman, Lehistan seferindeki baÅŸarısızlığının sebebi olarak askerin gayretsizliÄŸini görüyordu. Askeri alanda bazı yenilikler yapma fikri böylece geliÅŸti. Ä°ÅŸe Kapıkulu Ocakları ile baÅŸladı. Yaptırdığı sayımda, asker sayısının maaÅŸ defterindeki kiÅŸi sayısından az olduÄŸunu anlayınca fazladan para vermeyi kesti. Bu durum da, daha önce fazladan gelen paraları kendi ceplerine atan zabitlerin, Sultan Genç Osman’a düşman olmalarına yol açtı.

Sultan Genç Osman; her ÅŸeyin farkındaydı, ancak tecrübesiz olması yüzünden istediÄŸi yenilikleri yapamıyordu. Anadolu, Mısır ve Suriye’deki Türk, Arap ve Kürtlerden oluÅŸacak yeni bir ordu kurmak istiyordu[1]. Aynı zamanda saray, harem ve ilmiye teÅŸkilatlarını yeniden kurmak, yeni kanunlar çıkarmak gibi yenilikçi düşünceleri de vardı. Kapıkulu Ocakları bu durumdan rahatsızdı ve bunu belli etmekten kaçınmıyorlardı. Åžeyhülislam Es’ad Efendi’nin başında bulunduÄŸu ilmiye sınıfı ise fikir belirtmiyordu.

Sultan Genç Osman’ın Haleb, Erzurum, Åžam ve Mısır beylerbeylerine asker yazdırmak için gizli bir irade gönderdiÄŸinin sarayda adamları olan yeniçeriler tarafından öğrenilmesi, bardağı taşıran son damla oldu. Sultan Genç Osman asker toplamak için Anadolu’ya bizzat kendisi gitmek istiyordu. Bu arada Ä°stanbul’a, Dürzi lider MaanoÄŸlu Fahreddin’in Lübnan’da bir isyan çıkardığı haberi geldi. Sultan Genç Osman bunu bir fırsat bilerek, isyanı bastırmak için Anadolu’ya gideceÄŸini söyledi. Ancak Sadrazam Dilaver PaÅŸa ve Åžeyhülislam Es’ad Efendi, koskoca padiÅŸahın küçük bir isyan için Anadolu’ya gitmesine gerek olmadığını söyleyerek, Sultan Genç Osman’ın Anadolu’ya geçmesini engellemeye çalıştılar. BaÅŸka bir çaresi kalmayan Sultan Genç Osman, hacca gideceÄŸini ilan etti. Daha önce hiçbir padiÅŸah hacca gitmemiÅŸti. Sadrazam Dilaver PaÅŸa ve Åžeyhülislam Es’ad Efendi çok uÄŸraÅŸtılarsa da Sultan Genç Osman fikrinde kararlıydı. PadiÅŸahın geçeceÄŸi güzergah üzerindeki vilayetlerin beylerbeyleri haberdar edildi ve hazırlık yapmaları istendi. Sultan Genç Osman’ın yanında 500 yeniçeri ve sipahi olacak, geri kalan asker Ä°stanbul’un korunması için Ä°stanbul’da kalacaktı. Sadrazam, defterdar, niÅŸancı, rikab ümerası, gedikliler, 40 müteferrika ve 40 divan katibi hac kafilesinde yer alıyordu.

Genç Osman’ın ölümü
PadiÅŸah otağının Ãœsküdar’a kurulacağı günden bir gün önce Yeniçeriler Süleymaniye’de toplandılar. Ayaklanan yeniçeriler saraya girip bazı devlet adamlarını öldürdüler. Yeniçeri ve sipahileri ikna etmek isteyen Sultan Genç Osman, yeniçeri aÄŸalarını merhamete getirmeye çalıştı. Ancak bunda baÅŸarılı olamadı. Yerine amcası Sultan Birinci Mustafa ikinci kez tahta çıkarıldı. Ä°syancılar o an için Sultan Genç Osman’ı öldürülmesini düşünmüyorlardı. Ancak Sultan Genç Osman’ın ne kadar dirayetli bir padiÅŸah olduÄŸunu bilen isyanın elebaÅŸları padiÅŸahın Yedikule zindanlarına götürülüp orada öldürülmesini istediler.

Sultan Genç Osman’ın naaşı, ertesi gün Sultanahmet Camii’nde kılınan cenaze namazından sonra Sultan Ahmed Camii’nde babasının türbesine defnedildi.