I. Viyana Kuşatması
I. Viyana Kuşatması
Tarih 27 Eylül-16 Ekim 1529 Bölge Viyana Sonuç Kışın gelmesi üzerine Türk Ordusu’nun savaÅŸmadan geri çekilmesi.
Taraflar
Avusturya Almanya Bohemya İspanya	Osmanlı Devleti Boğdan Prensliği
Kumandanlar
Nicholas Graf von Salm	I. Süleyman
Güçler
80.000	120.000 40 hafif top
Kayıplar
15.000	1.000-1.500

I. Viyana Kuşatması

I. Viyana KuÅŸatması, 27 Eylül-16 Ekim 1529 tarihlerinde Avusturya ArÅŸidüklüğü’nün baÅŸkenti Viyana’nın I. Süleyman komutasındaki Osmanlı ordusu tarafından kuÅŸatılmasıdır. BaÅŸarısız olan kuÅŸatma sonucunda kale alınamamış ve Osmanlı ordusu Ä°stanbul’a geri dönmüştür.

Kuşatmanın nedenleri

Mohaç Savaşı (1526) sonrasında Budin’in Osmanlı Devleti tarafından ele geçirilmesinin ardından, savaÅŸa katılmamış olan Erdel voyvodası János Szapolyai Macar kralı olarak taç giymiÅŸti. Kanunî Sultan Süleyman 16 Ekim 1526′da Macaristan tacını Szapolyai’ye veren târihî fermanını imzaladi. Mohaç Savaşı öncesinde kral II. Lajos dolayısıyla Macaristan ile baÄŸlantılı olan, ancak savaÅŸ sonrasında Osmanlı ordularının girmedigi Bohemya, Moravya, Slovakya ve Silezya gibi ülke ve bölgeler ise, II. Lajos’un karısının ve Kutsal Roma-Germen Ä°mparatoru Åžarlken’in kardesi olan Avusturya arÅŸidükü Ferdinand’da kaldi. Kanunî Sultan Süleyman Ä°stanbul’a döndükten sonra harekete geçen Ferdinand, Pressburg’da Osmanlilara karsi olan asillerden tesekkül ettirilmis bir diet meclisi toplayarak kendini Macaristan ve Bohemya kralı ilan ettirdi. Bu olay, Macaristan’da egemenlik için Osmanlı-Avusturya rekabetini baÅŸlattı. Kanunî Sultan Süleyman, Mohaç zaferi sonrasında fethedilen geniÅŸ Macar topraklarının Kutsal Roma-Germen Ä°mparatorluÄŸu ile baÄŸlantılı bir hükümdarın eline geçmesine müsâde edemezdi. Bu durum, bölgedeki güçler dengesinin Osmanlı Devleti aleyhine bozulmasına yol açabilirdi.

AÄŸabeyi Habsburg Ä°mparatoru Åžarlken’in de desteÄŸini alan Ferdinand, Osmanlı ordusu geri döndükten sonra saldırıya geçti ve Tokaj meydan muharebesinde Szapolyai’yi yenerek Budin’i ele geçirdi. Lehistan’a kaçan Szapolyai Osmanlı Devleti’nden yardım istedi. Kanunî Sultan Süleyman sefer hazırlıklarıyla meÅŸgulken, Macaristan’dan fethedilen arazinin geri verilmesi karşılığında barış yapmak isteÄŸiyle Ferdinand’in elçileri geldi. Fakat Habsburgları Macaristan’dan çıkarmak, Ferdinand’a gözdağı vermek, Habsburg ordusunu yakalayıp yok etmeyi amaçlayan Kanunî Sultan Süleyman, o zamanın âdetleri gereÄŸi elçileri tevkif ettirdi. Hazırlıklarını tamamladıktan sonra serbest bırakıp savaÅŸ için yola çıktığı haberiyle Ferdinand’a gönderdi.

10 Mayıs 1529′da Ä°stanbul’dan yola çıkan Kanuni Sultan Süleyman 20 Haziran’da Sofya’ya ve 18 Agustos’da Mohaç ovasına ulastı. Szapolyai de 6000 Macar askeri ile orduya katıldı ve burada padiÅŸahın elini öptü. Eylül’de Budin’i kuÅŸatan Kanuni Sultan Süleyman, teslim teklifinin reddedilmesi üzerine ÅŸiddetli bir muhasara savaşına baÅŸladı. 8 Eylül’de Budin kalesinin kapılarından biri ele geçirilip genel hücum baÅŸlatılınca, ümit kalmadığını anlayan müdâfiler, hayatlarina dokunulmamak ÅŸartıyla kaleyi teslim ettiler. Kısa zamanda gösterilen bu muvaffakiyet karsisinda, Osmanli hâkimiyetine daha fazla karşı duramayacağını anlayan Bogdan voyvodasi IV. Petru RareÅŸ de ordugâha gelerek bir tâbiiyyet antlaÅŸması imzaladı. Elbasan sancakbeyi Hasan Bey’i Budin’de muhafız bırakan Kanunî, 12 Eylül’de Macar taht ÅŸehrinden ayrılıp Viyana üzerine yürüdü. Bu arada Ferdinand’in adamları tarafından kaçırılmak üzereyken Ä°zvornik sancakbeyi Sultanzâde Bâli Bey’in ele geçirdigi Macar kraliyet tacı, yeniçeri sekbanbaşısı tarafından Szapolyai’ye giydirildi.

Budin kalesinin fethinden sonra Osmanlı ordusu Avusturya üzerine yürüdü. Kanuni’nin esas amacı ÅŸehri fethetmek deÄŸil, Avusturya’ya gözdağı vermekti.

KuÅŸatma

Kanunî Sultan Süleyman, 22 Eylül’de Avusturya sınırını geçti. Ertesi gün Bâli Bey’in kardeÅŸi Semendire sancakbeyi Sultanzâde Mehmed Bey, Alman öncü kuvvetlerinin büyük bir kısmını Viyana’nin on bes kilometre güneydogusundaki Bruck kasabasi yakınlarinda imha etti. Esir edilen Alman kuvvetleri komutani Christophe Von Zedlitz ve alti general Sultan’a gönderildi. 27 Eylül’de Viyana önlerine gelen ordu-yi hümâyûn, Avusturya ArÅŸidüklüğü’nün baÅŸkentini muhasaraya baÅŸladı.

Kanunî Sultan Süleyman, 120.000 (Türkleri, Sırplar, Rumenler) kisilik bir orduyla Budin’den ayrilip Viyana üzerine yürüdügü haberi duyulunca, sâdece Avusturya ve Almanya’da degil, bütün Avrupa’da bir korku baslamis, Osmanlı ilerlemesi karşısında, o sırada had safhada olan mezhep mücâdeleleri bile bir tarafa bırakılarak, Viyana’ya yardım seferi baÅŸlatılmış ve Avrupa’nin her yerinden muhtelif milletlere mensup yardım kuvveti gelmeye baslamıştı. Muhâsaradan biraz evvel bu kuvvetlerin büyük bir kismi kaleye yerleÅŸmisti. Ferdinand ÅŸehri terkederek kaçmış, yerine ihtiyar ve tecrübeli bir asker olan Kont Nicolos Von Salm’i kale komutanı olarak bırakmıştı. Müdâfaa hazırlıklarına baslayan Kont Salm de, Türk ordusu gelmeden Viyana yakinlarindaki mahalleleri tamamen yakıp yıkmış, birinci istihkâm hattindan yirmi adim içerde ikinci bir istihkâm insâ etmiÅŸ, Tuna sahillerine kazıklar diktirerek müdâfaa için gerekli tedbirleri almıştı. Osmanli humbaracılarinin yakıcı te’sirlerinden korunmak için evlerin ahsap çatılarını yıktırmış, top güllelerinin tesirini azaltmak için de, sokakların kaldırımlarını söktürmüştü. Ayrica iki ay yetecek kadar erzak temin edip, ÅŸehirdeki sivil halkı dışarı çıkarmıştı.

Kanunî Sultan Süleyman, Viyana’ya gelirken hiç bir zaman kaleyi alma gayesini gütmemis, istedigi zaman bunu gerçeklestirebilecegini göstererek göz dağı vermek istemiÅŸti. Ãœstelik yeni fethedilmis olan Macaristan’da idare tam olarak yerleÅŸiklik kazanmadan Viyana’nin da alinip askerin çok genis bir alana yayilmasi, stratejik bakımdan hatalı olurdu. Kışın yaklaÅŸmasina ve kale çevresinin yoÄŸun yaÄŸmurlar sebebiyle bataklık hâline gelmiÅŸ olmasına aldırmadan kaleyi kuÅŸatmıştı.

Kaleyi muhasaraya baslayan Kanunî Sultan Süleyman, on yedi gün boyunca döverek, ÅŸehrin surlarını iyice tahrip etmisti. Bu sırada bir Osmanli güllesinin isâbetiyle kale komutani Kont Salm de öldürülmüstü. Bununla birlikte kuÅŸatma uzuyor; kış aylarının tahrip edici etkisi ve beklenen top mühimmatının gecikmesi Osmanlı ordusu için kuÅŸatma ÅŸartlarını zorlaÅŸtırıyordu. Çevreden aldigi istihbaratlar sonunda Viyana’ya yüzelli kilometre uzaktaki Linz’de bir Alman ordusunun toplandığı anlaşılınca, Kanunî, orduya muhasarayi kaldırma emrini verdi. Aynı zamanda çesitli beyler kumandasındaki akınci kuvvetlerini akına göndererek, Avusturya, Güney Almanya (Bavyera), Moravya, Bohemya, Yukarı Macaristan (ÅŸimdiki Slovakya), Silezya ve Slovenya gibi Habsburg’lara baÄŸlı ülkelerde saldırılar düzenletti. 16 Ekim’de Viyana önlerinden hareket eden ordu-yı hümâyûn, 25 Ekim’de Budin’e, 16 Aralık’ta da Ä°stanbul’a döndü.