tarih osmanlı tarihi avrupa tarihi islam tarihi Türk tarihi selçuklu tarihi Tarih » Blog Archive » Ülkeler Tarihi – Suudi Arabistan Tarihi

Logo Background RSS

Isminiz@Tarih.gen.tr Uzantılı MSN
Forum

Ülkeler Tarihi – Suudi Arabistan Tarihi

  • Arabistan tarihi, ilk yaratılmış insan ve ilk peygamber Hazret-i Âdem ile Arabistan toprakları üzerinde Hazret-i Âdem’den sonra birçok peygamber geldi. Bunlardan Hazret-i Nuh, insanlığın ikinci babasıdır. Araplar, Hazret-i Nuh’un üç oÄŸlundan biri olan “Sam”dan türemiÅŸlerdir. Bu yüzden ülke toprakları üzerinde ilk yaÅŸayanlara “Samiler” adı verilir.

    Samiler’den sonra gelenlere, Arab-ı aribe dendi. Himyer, Gassan ve Hire gibi bir takım devletler kuruldu. Eski Araplarla, yeni gelenlerin karışması neticesi, Arab-ı müsta’ribe meydana geldi. İslamiyet’ten evvel, Araplar çeÅŸitli kabileler halinde yaÅŸarlardı. Bunların en ÅŸereflisi KureyÅŸ, bunun içerisinden de HaÅŸimi kolu sayılıyordu. Hazret-i Muhammed, bu koldan gelmekteydi ve 610 yılında İslam dinini tebliÄŸe baÅŸladı. 630 yılında Mekke fethedildi.

    Hazret-i Muhammed 632 yılında vefat edince Dört Halife (632-661) devri baÅŸladı. Bahreyn, Irak, Suriye, Filistin, Mısır, Afrika, Kafkasya ve Horasan fethedildi. Dört Halife devrinden ve Hazret-i Hasan’ın altı aylık hilafetinden sonra, devlet idaresi 662 yılında Emevilere geçti. Sicistan, Afganistan, Semerkant, Erzurum, Kıbrıs, Girit, Sicilya, Buhara, Harzem, Hint toprakları Malatya ve Türkistan fethedildi. Sınırlar Atlas Okyanusu ve Fransa içlerinden Türkistan’a kadar uzandı.

    Emevi HalifeliÄŸinden sonra, 750′de Abbasi HalifeliÄŸi devri baÅŸladı. Fakat Abbasiler her geçen gün kuvvet ve itibarını kaybediyordu. ÇeÅŸitli iç isyanların ve toprak kayıplarının yanında, MoÄŸol felaketiyle 1258′de fetret devrine girildi. Üç senelik fetret devrinden sonra, Abbasilerin Mısır’daki halifeliÄŸi 1517 yılına kadar devam etti.

    Arabistan Yarımadası, Sultan Birinci Selim Han (1512-1520) zamanında, Osmanlı hakimiyetine geçti. Sultan Selim Hanın 1517′deki Ridaniye Muharebesiyle Mısır’ı alıp, Memluk Devletine son verdikten sonra, bu devletin nüfuzu altında bulunan Mekke ve Medine havalisi de Osmanlı hakimiyetini tanıdı. O sırada Mekke emiri bulunan Åžerif Berekat bin Muhammed Hasani, derhal henüz on iki yaşında bulunan oÄŸlu Åžerif Ebu Nümey’i, elçilik heyetiyle Mısır’a göndererek Osmanlı padiÅŸahına tazimlerini arzla Mekke’nin anahtarlarını takdim etti.

    Åžerif Ebu Nümey, Osmanlı PadiÅŸahı Sultan Selim Han tarafından da kabul edildi. Åžerif Ebu Nümey’e hil’at giydirilerek, padiÅŸahın elini öptü. Åžerif Berekat’a Mekke emirliÄŸi menÅŸuru yazılıp, oÄŸluna verilen hediyelerle Mekke’ye gönderildi. Mısır hazinesinden Mekke emirine maaÅŸ baÄŸlandı. Ayrıca Åžerif Ebu Nümey ile beraber Mekke ve Medine ahalisine dağıtılmak üzere, padiÅŸah tarafından 200.000 altınla bol miktarda zahire gönderildi. Bunları Emir Muslihiddin ile Mısır’dan iki kadı götürüp, mahallerinde dağıtmaya memur edildiler.

    1517 yılından itibaren Mekke ve Medine’deki camilerdeki hutbelerde, Osmanlı padiÅŸahlarının adları zikredildi. Emir tayinleri de Osmanlı padiÅŸahlarınca yapılırdı. Mekke emiri olan ÅŸerif vefat eder veya azil yahut istifa ile makamı boÅŸaldığı zaman, yerine tayin olunacak yeni emir, ÅŸeriflerin seçimleri Mekke kadısıyla Mısır, Åžam ve Cidde valilerinin arz ve inhaları üzerine padiÅŸah tarafından tayin edilirdi. Emir tayini, dört yüz yıldan fazla bu usulle yapıldı.

    Osmanlılar bölgeyi imtiyazlı halde tuttular. Mübarek belde olması dolayısıyla ahalisine ziyadesiyle yardım edip, manevi ve sanat değeri yüksek pek çok eserler yaptırdılar. Arabistan ahalisi, Osmanlıların hakimiyetinde kaldıkları 1517-1918 yılları arasında bolluk içinde yaşayıp, ihtiyaçları ziyadesiyle karşılandı.

    1737 yılında Abdülvehhab oÄŸlu Muhammed’in yaymaya baÅŸladığı Vehhabilik yolu, Arabistan’daki sükuneti bozdu. Bu yol siyasi bir hal de alınca; Osmanlı Devletine karşı bölgedeki Bedevilerin desteÄŸinde 1791′de isyan ettiler. Mekke Emiri Åžerif Galib Efendi ile harp ettiler. Sayısız Müslümanı öldürüp, kadınlarını, çocuklarını ve mallarını aldılar. Bunlar 1801′de Mekke’ye saldırdılar. Mekke Emiri Åžerif Galib Efendi, bunları ÅŸehre sokmadı. Mekke etrafındaki Arap kabileleri de Vehhabi oldu.

    1803′te Taif’e girdiler. Taif’teki Müslümanlara iÅŸkence edip, kadınları ve çocukları acımasızca öldürdüler. Hac mevsiminde Mekke’ye de saldırdılar. Åžehre giremediler. Åžerif Galib Efendi, Cidde’ye girince Sü’ud bin Abdülaziz antlaÅŸmayla ÅŸehre girdi, türbe ve mezarların hepsini yıktırdı. Suudiler, Åžerif Galib Efendiyi yakalamak için Cidde’ye gittiyse de Osmanlı askerinin mukavemetinden geri çekildiler. Mekke’de iÅŸkence, zulüm, soygun artınca, Åžerif Galib Efendi, Cidde’den ÅŸehre gelip Vehhabileri kovdu. Yemen daÄŸlarına kaçtılar. Kaçarken çok zulüm, soygun yaptılar. Åžerif Galib Efendinin tavsiyesiyle Beni Sakif Kabilesi de Taif’teki Vehhabileri ÅŸehirden kaçırttılar.

    Vehhabiler, Yemen daÄŸlarındaki cahil, vahÅŸi köylüleri toplayıp, kuvvetlerini arttırarak tekrar Mekke’yi kuÅŸattılar. Åžehir açlık sebepiyle teslim oldu. Yine ÅŸehirde çok zulüm ve tahribat yaptılar. Mübarek beldelerdeki zulüm ve tahribat, Mısır Valisi Mehmed Ali PaÅŸanın 1812′de Cidde’ye gelmesi ve Mekke’ye asker göndermesine kadar devam etti.

    Kavalalı Mehmed Ali PaÅŸa’nın oÄŸlu İbrahim PaÅŸa, Vehhabilerin merkezi Deriyye’yi 1818′de fethedip, Vehhabi Emiri Abdullah ibni Suud ile dört oÄŸlu ve ileri gelenlerini esir alıp, İstanbul’a gönderince, bunlar idam edildi. İngiltere bölgede fitne çıkarıp, Osmanlı Devleti içinde isyan baÅŸlatmak istediyse de 1857′de barışla etkisiz hale getirildi. 1860 yılında bütün emirler devletin itaatı ve terbiyesi altına sokuldu.

    1897′de Suudilerin lideri olan Abdülaziz er-ReÅŸid, VehhabiliÄŸi tekrar faal hale getirdi. Riyad, Kasim, Büreyde ÅŸeyhleri, El-Mühenne köyünde bulunan Abdülaziz bin Suud bin Faysal ile anlaÅŸtılar. Abdülaziz bin Suud, 12.000 hecinli ile Kuveyt’ten Riyad’a geldi. 1902′de bir gece Riyad’a girdi. Abdülaziz ibnür-ReÅŸid’in Riyad Valisi Aclan’ı bir ziyafette öldürdü. Zulümden yılmış olan halk, bunu emir yaptı. Üç sene çeÅŸitli muharebeler yapıldı. Abdülaziz ibnür-ReÅŸid öldürüldü. 1915′te Osmanlılar iÅŸe karışarak, Abdülaziz bin Suud, Riyad kaymakamı olmak üzere barış yapıldı. Sonra ReÅŸidiler ile Suudiler arasında Kasim’de harp olup, Abdülaziz bin Suud maÄŸlup oldu.

    1918′de Abdülaziz bin Suud, İngilizlerin teÅŸviki ile bir beyanname yayınladı. Mekke’ye ve Taif’e saldırdı. Fakat, bu ÅŸehirleri Åžerif Hüseyin PaÅŸadan alamadı. 1924′te İngilizler, MekkeEmiri Åžerif Hüseyin bin Ali PaÅŸayı yakalayıp, Kıbrıs’a götürdü. İngilizlerin bu hareketinden sonra, Abdülaziz bin Suud, 1924′te Mekke’yi ve Taif’i rahatça ele geçirdi. Suudiler, İngilizlerin yardımıyla bölgede kontrolü saÄŸlayınca, Osmanlı Devletinden sonra halifelik makamına sahip olmak istedilerse de baÅŸaramadılar.

    İbn-i Suud, 1932 yılında Suudi Arabistan Krallığını kurdu. 1953 yılında ölümünden sonra, yerine oÄŸlu Suud bin Abdülaziz geçti. 1964′te tahtan indirildi. Yerine kardeÅŸi Faysal getirildi. 1977′de sarayında yeÄŸeni tarafından öldürüldü. Yerine kardeÅŸi Halid geçti. O da 1982′de ölünce kardeÅŸi Fahd geçti.

    Suudi Arabistan 1948, 1967 ve 1973 yıllarında vuku bulan Arap-İsrail harplerine katıldı. İngiltere, Fransa ve ABD’den milyarlarca dolarlık silah, malzeme, savaÅŸ uçakları, güdümlü mermiler alındı. 1990 ortalarında Kuveyt’in Irak tarafından iÅŸgal edilmesine karşı olan Suudi Arabistan, Irak’ı Kuveyt’ten çıkarmak için harekete geçen “çok uluslu güce” üs vazifesi yaptı

  1. #1 Tarihci Selçuk
    Mart 31st, 2010 at 20:37

    Ödevim için gerekli bilgilere ulaştım emeğinize sağlık

    Cevap Yaz.Post Reply
Yorum Yazin


tarih islam tarihi selçuklu tarihi avrupa tarihi osmanlı tarihi türk tarihi tarih forum forum tarih sitemap

Sınava Hazırlık Website Content Protection

tarih tarih tarih türk tarihi tarih tarih tarih tarih tarih
Bu websitesi DMCA Protection ile lisanslanmıştır. Yazılar kopyalanamaz.