Haziran, 2012 | Tarih Kütüphanesi - Part 3

Logo Background RSS

» 2012 » Haziran

  • Moyen-Çor Kağan Devri
    Yazar Tarih Haziran 11th, 2012 | Yorum Yok Yorum var

    Moyen-Çor Kağan Devri

    Moyen-Çor Kağan, bir Uygur hükümdarıdır. 747-759 yılları arasında hüküm sürmüştür.

    Kutlug Bilge Kül Kağan ölünce (747) yerine oğlu Moyen Çor geçti. Sert huylu asker idaresini iyi bilen bir kimse idi.

    Moyen Çor’un yapmış olduğu seferleri 4 kısımda inceleyebiliriz.

    1- Batı Seferleri: Batıda Uygurlara karşı başlıca mukavemet edenler Karluklarla, Türgeşler idi. Karluklar bu sırada Altay Dağlarının güney batı eteklerinde oturuyordu. Türgeşler ise Çu ve Talas nehri bölgesinde idiler. 744’de Uygurların hakimiyetine giren Karluklar zaman zaman isyan ederek Türgeşlerle birleşiyorlardı. Moyen Çor Kağan Türgeşleri yendi. Böylece Uygur Devletinin sınırları batıda Sırderya nehri boylarına kadar ilerledi.

    2- Kuzey Seferleri: Bu seferler Kem nehri boyunca uzanan dağlar aşılmak suretiyle yapılmıştır. Bu seferlere bir başka deyimle Kırgız seferleri de diyebiliriz.

    Kırgızlarla Uygurlar arasındaki bölgede Çik adlı başka bir Türk kavmi vardı. Moyen Çor Kağan zamanında Çik’ler Uygur hakimiyetine girdiler. Kırgızlar henüz mağlup olmamışlardı.

    3- Oğuz Seferleri: Uygur çağındaki Uygurların kim oldukları hakkında pek bilgimiz yoktur. Yalnız Selenga Nehrinin kıvrımında Sekiz Oğuz ve Dokuz Tatarların mağlup oluşlarından bahis vardır. Moyen Çor yazıtından Çinde de Oğuzların mevcut olduğunu öğreniyoruz.

    4- Çinlilerle Olan Askeri ve Siyasi Münasebetler: Moyen Çor Kağan’ın ilk zamanlarında Çin çok karışık bir durumda idi. 751 senesinde Talas Meydan Muharebesinin de kaybedilmiş olması, Çinde karışıklıkların çıkmasına sebeb olmuştu. 755’de ki An Lu-shan isyanı T’ang hanedanının itibarını sarsmıştı. Doğu baş şehri Lo-yang ve batı baş şehri Ch’ang-an asiler tarafından zaptedilmişti. Bu tehlikeli durum karşısında Uygurların yardımına müracaat edilmiştir. (daha&helliip;)

  • Kutlug Bilge Kül Kağan Devri
    Yazar Tarih Haziran 11th, 2012 | Yorum Yok Yorum var

    Kutlug Bilge Kül Kağan Devri

    744’de Uygur reisi Basmılları tamamiyle mağlup etti. Böylece Uygur birliği tamamlanmış oldu. Uygur Reisi Kutlug Bilge Kül Kağan unvanı ile Hakan oldu. Her tarafa elçilerle fetihnameler gönderildi. Tabii bu arada Çin’e de elçiler gitti. Çin imparatoru da tebrik için elçiler gönderdi.

    Uygurların toprakları gittikçe genişledi. Doğuda Szu-wei’e, batıda Altın Dağları’na kadar olan bölge ve güneyde Gobi sahrası kontrolleri altında idi. Yani Hunların bütün eski topraklarına sahip olmuşlardı.

    Kısa ve başarılı bir dönemden sonra Kağan vefat etti (747).

    NOT: Bu ilgili makale, Mimar Sinan Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü Öğretim Görevlisi Sayın Prof. Dr. Gülçin Çandarlıoğlu’nun Genel Türk Tarihi Ansiklopedisi’nin 2. cildinde yer alan “Uygur Devletleri Tarihi ve Kültürü” adlı makalesinden yararlanılarak yazılmıştır.


sitemap