Amerikada İç Savaş ve Sonrası | Tarih Kütüphanesi

Logo Background RSS

» Amerikada İç Savaş ve Sonrası

  • Amerikada İç Savaş ve Sonrası
    Yazar Tarih Ağustos 22nd, 2011 | Yorum Yok Yorum var

    4. İç Savaş ve Sonrası

    ABD, 1861 – 1865 yıllarında kuzey ve güney eyaletleri arasında büyük bir iç savaş ve parçalanma tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştır. Bu savaşın nedenlerinden biri, insancıl duygulardır. Temel insan hak ve özgürlüklerinin savunucusu, eşitlik anlayışının yerleştiği ve bu yönleriyle öteki ülkelere örnek ABD’de zencilerin hala tutsak olarak çalıştırılması, özellikle Abraham Lincoln gibi bir başkanın yönetimi altındaki ülkenin liberal çevrelerinde büyük bir “anakronizm” (tarih yanılgısı) olarak değerlendiriyordu. Ama en az bunun kadar önemli bir başka nedeni zenci köleliğinin ekonomik yönünde yatar. Ekonomisi tarıma ve özellikle pamuk ekimine dayanan güney eyaletlerinde çalıştırılmak üzere, Afrika’dan zenci köleler getirilmişti. Ailelerinden ve yaşadıkları topraklardan zorla koparılıp Amerika’ya getirilen bu Afrika insanları, son derece ağır koşullar altında güneyin geniş pamuk tarlalarında çalıştırılıyorlardı. Ekonomisi büyük ölçüde endüstriye dayanan kuzey eyaletleri ile köleliğin yasaklanmasıyla serbest kalacak ve kuzeye göç edebilecek zencilerle bol ve dolaysıyla ucuz el emeği sağlamayı amaçlıyorlardı.

                Üstelik zenci köleliğiyle, kuzeyin ekonomik çıkarlarına hiç uymayan ilginç bir “ticaret üçgeni” çıkmıştı ve bunun kırılması gerekiyordu. İngiltere, siyasal baskıyla Afrika’dan ABD’nin güney eyaletlerine ucuz zenci tutsak getiriyor ve bunun karşılığında tekstil endüstrisi için gerekli olan pamuğu alıyordu. Şimdi, zenci el emeğinin yanında, kuzey eyaletlerinin gelişen tekstil endüstrisinin bu pamuğa da gereksinimi artmıştı ve bu malın ucuz fiyatla İngiltere ve öteki Avrupa devletlerine satılması işine gelmiyordu. İşte bu düşüncelerle, Lincoln’ün başkanlığı sırasında, kuzey eyaletleri, köleliğe son vermektense birlikten ayrılmayı yeğleyen güney eyaletleriyle savaştılar. 1865’te kuzey eyaletlerinin savaşı kazanmasıyla kölelik yasaklandı ve ABD’de kuzey ve güney olmak üzere iki bölümden kuruldu.

                ABD iç savaş badiresini atlatıp birliğini kurduktan sonra kıtada hızlı genişlemeye ve ekonomik bakımdan görülmemiş bir tempo ile büyümeye başladı. Bunun nedenleri, ABD’nin ekonomik büyüme süreci açısından, öteki ülkelerde bulunmayan avantajlara sahip olmasında aranmalıdır. Bir kere, endüstrileşme için gerekli olan nüfus ve doğal kaynaklar ve bu doğal kaynakları işleyip tüketecek nicelik ve nitelikte nüfus. İkinci olarak Avrupa ve Asya’dakinin aksine, geleneksel toplumun ağır yüklerine, yani düşük üretkenliğine sahip değildi. Eski tipte üretimde bulunan ve yeni teknolojiyle verimliliği düşen fabrikaları yenileştirme zahmeti yerine, en yeni teknolojiyi hemen yerleştirme olanağı, ABD’ye büyük bir üstünlük sağladı. Kısaca, endüstriyel üretkenliği çok yüksekti. Ayrıca, toprak mülkiyetinde feodal bir sisteme de sahip değildi. Üzerinde yüzyıllarca hak talep edilmiş, miras yoluyla bölünerek küçülmüş topraklar yerine, geniş ve rasyonel bir biçimde örgütlenecek ve işlenecek toprakları vardı. Dolaysıyla, yalnız endüstri alanında değil, tarım alanında da üretkenliği çok yüksekti. Son olarak, dört yıl süren İç Savaş, savaş endüstrisini pompalamıştı. Savaşın bitmesi, ABD’de hem üretimi başka alanlara da kaydırabilecek çok sayıda fabrika hem de silah fazlalığı ortaya çıkardı. Bu fabrikaların başka amaçlarla devreye girmesi, silah endüstrisinin canlılığı ekonomik faaliyet ve savaş artığı silahların dış ülkelere (ve bu arada Osmanlı Devletine) ihracının sağladığı lehte ticaret dengesi, endüstriyel gelişmenin çıkış noktaları oldu.
    (daha&helliip;)


sitemap