ingiltere parlamenter hükümet | Tarih Kütüphanesi

Logo Background RSS

» ingiltere parlamenter hükümet

  • İngilterede Parlamenter Hükümet
    Yazar Tarih Ağustos 1st, 2011 | 1 Yorum var1 Yorum Yorum var

    (v) İngiltere’de Parlamenter Hükümet:

    17. yüzyılda İngiliz tarihi, “modern devletin” doğuşunda büyük rol oynayan üç unsurun mücadelesinin öyküsüdür. Monarşi, özel mal ve mülk sahipleri ve hala cahil olan ortalama halk.

                Aslında, İngiltere’de özel mülk sahipleriyle siyasal otorite arasındaki mücadele 12. yüzyıla kadar geri gider. 15. ve 16. yüzyıllar, Tudor ve Stuart hanedanlıklarının, İngiliz hükümet sistemini, Kıta Avrupa’sında olduğu gibi, “kişisel bir monarşi” biçimine sokma yolundaki çabalarını anlatır. Ne var ki, İngiliz monarşisinin bu yönde uğraşısının başarısızlığı, İngiltere’nin siyasal gelişim çizgisini, Avrupa’dakinden ayıran en önemli unsurdur.

                Avrupa’nın hemen hemen her monarşisinde halkın temsili bir organı vardı. Ancak hiçbiri İngiltere’deki kadar canlı ve güçlü olamamıştır. Bu sonucu doğuran ve İngiliz ve Kıta Avrupa’sı parlamentolarını birbirinden ayıran beş önemli özellik vardır. Bir kere, İngiliz Parlamentosu’nun arkasında belirli temel ve evrensel hakları içeren belge yada bildiriler vardı. İkinci olarak, İngiliz Parlamentosu yalnız toprak sahibi şövalyeleri değil aynı zamanda seçimle gelen kentlileri de kapsıyordu. Üçüncü olarak, İngiliz Parlamentosu’nun hemen hemen tüm üyeleri mal ve mülk sahibiydi. Tüccarlar tarafından da desteklenen toprak sahipleri, monarkın vergileri artırması halinde zenginliklerinin tehlikeye gireceğini biliyorlardı. Dolaysıyla, krala karşı direnmek için yeterli nedenleri vardı. Dördüncü olarak, tüm ülke içinde tek bir parlamento vardı ve bu yüzden etkili olabiliyordu. Avrupa ülkelerinde görülen yerel nitelikte ve meclis gibi çalışan kuruluşlar olmadığı için, muhalefet bir yerde odaklaşabiliyordu. Son olarak, parlamento içinde Lordlar ve Avam olmak üzere iki “kamara” vardı. Toprak çıkarları bu ikisinde de temsil ediliyordu. Soylular Lordlar Kamarası’nda, yukarı orta sınıf ise Avam Kamarası’ndaydı. Aristokrasinin büyük bir bölümünü oluşturan bu sınıf, Avam Kamarası’nda tüccarlar ve kent temsilcileri ile bir aradaydı. Dolaysıyla, İngiliz Parlamentosu, Kıta Avrupa’sındakilerin aksine, sınıf farklarını keskinleştirmiyordu. Ayrıca, yine Avrupa’dakilerin aksine, din adamları ayrı bir güç olarak parlamentoda yer almıyordu.

                Bu özellikler, İngiliz Parlamentosu’na monarşiyle mücadelelerinde güç vermiştir. Parlamento’nun etkinliğini sağlayan ilk belge, 1215 tarihli “Manga Charta” idi. Daha 13. yüzyılın başında, kralın yurttaşın özgürlüğü ve kişisel malı üzerindeki yetkisini kaldırarak, İngiltere’yi bir hukuk devleti yapma yolunu açmıştı. İngiltere’deki siyasal çatışmanın önemli bir özelliği de, Kıta Avrupa’sını birbirine katan Katolik-Protestan çatışmalarına pek sahne olmamasıdır. İngiltere’deki mücadele, dini olmaktan çok, özel mülk sahiplerini içeren parlamento ile kral arasındaki siyasal nitelikte bir hesaplaşmaydı.
    (daha&helliip;)


sitemap