istemi yabgu ve batı göktürk tarafı

Logo Background RSS

» istemi yabgu ve batı göktürk tarafı

  • İstemi Yabgu ve Batı Göktürk
    Yazar Tarih Şubat 25th, 2012 | Yorum Yok Yorum var

    İstemi Yabgu ve Batı Göktürk

    552 yılında Juan-juanları ortadan kaldırmak suretiyle Göktürk Devleti’ni tesis eden Bumın Kağan ülkenin batı kısımlarının idaresini kardeşi İstemi’ye vermişti. İstemi de yabgu unvanıyla 552-576 yılları arasında devletin batı kanadını doğudaki Büyük Kağan’a bağlı olarak idare etti. Bundan dolayı İstemi Yabgu ve oğlu Tardu’nun 582 yılına resmen ikiye ayrılana kadar olan faaliyetlerini I. Göktürk Devleti içinde mütalaa etmek gerekmektedir. Kaynakların ifadesine göre bugünkü Doğu Türkistan’ın doğu ucunda bulunan Hami şehrinden, Karadeniz’e kadar uzanan geniş saha İstemi Yabgu’nun idaresinde idi. Onun yazlık ve kışlık olmak üzere iki merkezi vardı. Güney merkezi şimdiki Karaşar (Yen-ch’i) şehrinden kuzeye yedi günlük mesafede idi. Görüldüğü gibi çok geniş bir sahaya hakim olan İstemi Yabgu, ağabeyi Bumın ve onun oğullarının doğuda devletin sınırlarını genişlettiği sırada, batı bölgelerinde büyük çapta fütuhat hareketine girişmişti. İlk önce Altay Dağlarının batısından başlayarak Hazar Denizi’ne kadar uzanan sahada dağınık vaziyette yaşayan Töles ve On Ogur boylarını itaati altına aldı. Soğdlularla meskun olduğu bilinen Batı Türkistan şehirlerinin çoğunun İstemi Yabgu’nun eline geçmesiyle Çin’den Akdeniz’e ulaşan İpek Yolu’na Göktürkler hakim oldular. Ancak bu sırada Türk asıllı bir başka devletle de komşu haline gelinmişti. Kaynaklarda Akhun ve Eftalit (Çince Ye-ta) adıyla zikredilen söz konusu devlet M.S. 350 yılından beri Kuzey Afganistan ve Maveraünnehir havalisinde hüküm sürüyor, İpek Yolu ticaretini elinde bulunduruyordu. (daha&helliip;)


sitemap