sarı uygurlar | Tarih Kütüphanesi

Logo Background RSS

» sarı uygurlar

  • Sarı Uygurlar
    Yazar Tarih Şubat 9th, 2013 | Yorum Yok Yorum var

    Kan-Chou Uygur Devleti (Sarı Uygurlar) [ Sarı Uygur Devleti ]

    840 Kırgız yenilgisinden sonra Uygur kavimleri Hakan sülalesi mensuplarının idaresinde dört tarafa göç ettiler.
    Güneye giden Uygurlar Wu-chia (üge) Tagin’i Kağan seçtiler (841). 849 baskınında Kırgızların eline geçmiş olan Tai-ho prensesini kaçırdılar. Eski imparatorun kızı olan prensesin Çinlilerin gözünde değeri çok büyüktü. Uygurlar bundan istifade etmek istediler. Fakat aralarında anlaşmazlık çıktı. Çinliler de Şato (Çöl)’ların yardımı ile prensesi kaçırdılar. Bir türlü durumu düzeltmeyen Wu-chia Kağan 847’de Altaylarda öldürüldü.
    Bundan sonra Uygur Tarihinin ikinci devresi başlamaktadır. Değişik bölgelere göç etmek zorunda kalan Uygurlar zamanla küçük şehir devletleri kurarak Orta Asya İpek Yolu ticaretine hakim oldular. İşte onlardan biri de Kan-chou Uygur Devleti’dir.
    Kan-chou Uygurları kuruldukları günden beri T’ang sülalesi ile iyi geçinmişlerdi. Beş sülale devri boyunca da bu dostluğu devam ettirmeğe çalıştılar. Çin imparator kızları ile Uygur Hakanları arasındaki evlenmelerle akrabalık münasebeti de devam etmekteydi. Uygurlar 10’uncu asıra kadar merkezi Tun-huang’da bulunan Çinlilerin “Vazifeye Koyuluş Ordusu”na bağlı olarak hareket ediyorlardı. 905 yılında bu ordunun çinli kumandanı Çin imparatorundan ayrılıp, Kua, Shai, yi ve Hsi isimli 4 vilayetten müteşekkül bir otonom devlet kurmuştu. Bu krallık Uygurlara baskı yapıp, bölge ticaretini ele geçirmeğe kalkınca Uygurlar dayanamadı, 911’de Tegin’in kumandasındaki uygur ordusu krallığın merkezi olan “Tun-huang”ı ele geçirdi.
    909 ve 911’de Çin’e elçilik heyetleri gitti. Tun-huang zaferi Kan-chou Uygurlarının Çinliler nazarında itibarını arttırdı.
    924’de Jen-mei Kağan Çin’e elçi gönderdi. Çin İmparatoru çok memnun oldu. Hediye olarak götürülen “yeşim taşı, amonyak tuzu, antilop boynuzları, Pers brokarları, keçe kumaş, pamuklu kumaş, yeşil ve beyaz şap” bize bölgenin kıymetli ticaret mallarını göstermektedir. (daha&helliip;)
  • Kansu Uygurları
    Yazar Tarih Nisan 28th, 2012 | Yorum Yok Yorum var

    Kansu Uygurları (Sarı Uygurlar)

    Orhun bölgesinde kendilerine hayat olmadığını anlayan Uygurlar, bundan sonra iki kola ayrılarak değişik ülkelere göç ettiler. Bir grup Kansu bölgesine giderek Kan-chou Uygur Devleti’ni kurdu. Ancak, bu devlet genelde Çin’e bağlı kalmış, önce T’ang hanedanı (907’ye kadar) sonra beş hanedan devrinde (960 kadar) iyi ilişkilerini sürdürmüştür. Bazen karşı gelseler de herhangi bir büyük çatışma olmamıştır.

    911 yılında Tun-huang’ı ele geçiren Uygurların başında Jen-mei kağan olarak görülmektedir. Bu yılda ve iki sene öncesinde Çin’e elçiler göndermişlerdi. 924 yılında Tegin’in yolladığı zengin hediyelerle elçi seferi tekrarlandı. Bundan sonra sırasıyla onların başında A-tu-yu ve Jen-yu kağanlık yaptılar. 937-946 yılları arasında Altun unvanlı elçilerinin adından bahis vardır.

    Görüldüğü gibi fazla bir askeri varlık gösteremeyen Kansu Uygurları, 940’tan sonra Liaolara (Kıtanlara), 1028’den sonra Tangutlara, 1226’da Moğolların hakimiyetine girdi. Günümüzde hâlâ Sarı Uygurlar adıyla varlıklarını sürdürmektedirler.

    Not: Bu ilgili makale,  Ahmet Yasevî Üniversitesi Öğretim Görevlisi sayın Prof. Dr. Ahmet Taşağıl’ın Genel Türk Tarihi Ansiklopedisi’nin 1. cildinde yer alan “Uygurlar” adlı makalesinden derlenmiştir.


sitemap