türklerde hakimiyet ve tanrı | Tarih Kütüphanesi

Logo Background RSS

» türklerde hakimiyet ve tanrı

  • Türklerde Hakimiyetin İlahi Temelleri
    Yazar Tarih Ağustos 27th, 2014 | Yorum Yok Yorum var

    Hakimiyetin İlahi Temelleri

    Türklerde hâkimiyetin kaynağı ilâhî idi. Tanrı, hâkimiyeti doğrudan doğruya değil, bir vasıta ile kullanmaktaydı. Bu vasıta da Türk Kağanı idi. Bu duruma göre, Türk Kağanına devlet idare etme güç ve yetkisi, Tanrı tarafından bağış olarak verilmekteydi. Aynı şekilde, Türk Kağanı da kendisini Tanrı tarafından seçilmiş ve bazı olağanüstü güç ve yeteneklerle donatılmış bir kimse olarak görmekte ve kabul etmekteydi. Aynı inanışı halk da paylaşmaktaydı.

    Tanrı bağışı olan bu güç ve yetenekler Göktürk yazıtlarında şu kavramlarla ifade edilmiştir:

    a. “Kut” (siyasî iktidar),
    b. “Ülüg veya ülüş” (kısmet,nasip, pay),
    c. “Küç” (güç).

    Burada Kut, devleti tanrı tarafından yönetme yetkisinin tanrı tarafından verildiğine inanılırdı. Bir kişinin yönetimi ele geçirebilmesi halinde kut kendisi olur ve bu gücün tanrı tarafından verildiğini böylelikle seçilmiş olduğu için bunun tanrının takdiri olduğu düşüncesi hakimdir. Böylelikle devleti yöneten kişi ilahi bir gücü de arkasına alıp devleti yönetmekteydi. Bu anlayışla halkın buyruğunu göstermesi sağlanılırdı.

    Ülüg veya Ülüş ise, kısmet, nasip, pay anlamına gelip kağan olmayı başarmış kişinin yani kut olan kişi aynı zamanda ülüg veya ülüş ile elde edilen gelirleri adaletli, eşit bir şekilde halka dağıtma yetkisi de verilmiş olunuyor. Kut ile siyasi güç elde eden hükümdar, ülüg ile de iktisadi güç kazanmıştır. Göktürk yazıtlarında kağanın görevlerinden biri de aç halkı doyurmak, giysisi olmayanı doyurmak olarak yer almış ve burada da kağanın ülüg veya ülüş görevinden bahsetmiştir. (daha&helliip;)


sitemap