Tarih Forum, Tarih, Forum Tarih, Forum, Tarih Portalı

Tarih Forum, Tarih, Forum Tarih, Forum, Tarih Portalı (https://www.tarih.gen.tr/forum/)
-   Uygur Devleti Kültür ve Medeniyeti (https://www.tarih.gen.tr/forum/uygur-devleti-kultur-ve-medeniyeti/)
-   -   Karı Çor Tigin Yazıtı (https://www.tarih.gen.tr/forum/uygur-devleti-kultur-ve-medeniyeti/7954-kari-cor-tigin-yaziti.html)

Uldız 17 Eylül 2013 16:29

Karı Çor Tigin Yazıtı
 
Çin Halk Cumhuriyeti'nin eski başkenti Chang'an da (Xi'an'da) Ötüken Uygur Kağanlığı Dönemi prenslerinden Karı Çor Tigin adına hazırlanmış Çince-Türkçe ((Kök)türk harfli Uygurca) bir yazıt bulundu.

Yazıttan edinilen bilgilere göre Karı Çor tigin Uygurların Yaglakar sülalesinden , Çabış Tigin'in oğlu , Kan Tutuk'un yeğeni, bögü Bilge Tengri Kan'ın küçük kardeşidir. O, T'ang İmparatoru Tai tsung (dai Zong) zamanında (794 yılının beşinci ayında) ülke içinde baş gösteren isyanları bastırmak amacıyla Chan'an'a / Xi'an'a gelip imparatorluk ordusuna 'sol kuvvetler komutanı' olarak katılır.

Arkeologları heyecanlandıran bu kitabe Uygur Prensi Ge Çor’a ait. Kare biçiminde ve yaklaşık 40 cm boyutlarında, bir kapak ve kitabeden oluşuyor. Taş kitabe hem bütünüyle korunmuş hem de üzerindeki yazılar açıkça okunabiliyor. Çince metnin sol tarafında çok nadir rastlanan bir şekilde runik Türk harfleriyle yazılmış Eski Türkçe bir metin de var.

Yüzyıllar boyu Çin hanedanlıklarına başkentlik yapmış olan ve tarihi İpek Yolu’nun başlangıcı olma özelliğini taşıyan Xian kentinde Türkçe bir kitabe bulundu. Çince ve Türk Runik yazıların yan yana bulunduğu mezar taşını inceleyen, aralarında Prof. Dr. Cengiz Alyıldız’ın da yer aldığı arkeologlar, kitabenin MS 794 yılında 19 yaşında ölen Uygur Prensi Ge Çor’un cenazesi için hazırlatıldığını tespit etti.

Ankara Üniversitesi Çin Dili Bölümü’nden Dr. Gürhan Kırilen, kare biçiminde ve 40 santimetre ebatlarındaki taş kitabenin bütünüyle korunduğunu ve üzerindeki yazıların açıkça okunabildiğini belirtti.

Kitabede ölen prensin büyük babası, babası ve ağabeyinin isimlerinin görüldüğünü aktaran Dr. Kırilen, şöyle dedi: “Kitabe; Uygur-Çin ilişkilerinin yakınlığını ortaya koyuyor. Yalnızca epigrafik açıdan değil halklar arasındaki ilişkiler bakımından, dostça ilişkiler açısından da yüksek bir değeri ve anlamı var. Runik yazıyla Türkçe üzerine gerçekleştirilen bu çalışma Çin’de bu alanda düzenlenen ilk çalışma olma özelliğine de sahip.

Prof.Dr.Cengiz Alyılmaz
Atatürk Üniversitesi, Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi
Türkçe Eğitimi Bölümü


WEZ Format +2. Şuan Saat: 23:45.

Powered by vBulletin® Version 3.8.10
Copyright ©2000 - 2020, vBulletin Solutions, Inc.
Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.6.0