İlk Çağ Uygarlıkları | Tarih Kütüphanesi

Logo Background RSS

» İlk Çağ Uygarlıkları

  • Babiller
    Yazar Tarih Aralık 22nd, 2018 | Yorum Yok Yorum var

    BABİLLER (MÖ 1894 – MÖ 539)
    Mezopotamya uygarlıklarından biri olan Babiller, MÖ 1894 yılında devletin ismini aldığı Babil başkent olmak üzere kuruldu. Babiller Amurrular olarak da bilinirler.
    Babiller Sami ırkından olup uzun bir süre Sümer ve Akad hakimiyetinde yaşadılar.
    Babillerin kuruluş süreci ve kurucusu hakkında kesin bilgi bulunmamaktadır. Babil Devleti kurulduktan sonra Sümer ve Akad kültürlerini birleştirmiş Babil kültürünü oluşturmuşlardır. Gerek siyasi yapılanma gerekse yaşayış ve inanç konusunda Sümerlerden etkilenmişlerdir.
    Babiller devletleştikten sonra Sümer ve Akad topraklarına hakim olmuş bir imparatorluk haline dönüşmüştür.
    Babiller tarihte iki kere kurulmuştur. Birinci Babil Devletinin merkezi günümüzde Irak topraklarının içinde bulunan El Hilla kasabası üzerinde bulunmaktadır. İkinci Babil Devleti ise Şırnak’ın İdil ilçesinin güney kısmında yer alan Babil kasabasında kurulmuştur. Babiller rahip-kral anlayışıyla yönetilmiştir. Yani Babil kralı aynı zamanda bir rahipti.
    Babillerin en ünlü hükümdarından biri Hammurabi’dir. Hammurabi rahip-kral anlayışını terk ederek gücünü ordudan almış ve tüm yetkileri kendisinde toplayarak mutlak monarşi anlayışına geçmiştir.
    Hammurabi, toplumda düzeni sağlamak amacıyla kıssasa kıssas anlayışına dayanan dünyanın ilk anayasasını hazırlamıştır. Hammurabi Kanunları olarak da bilinen bu kanunlar, sertti. Ölüm cezalarına da yer vermiştir.
    Babillerin en güçlü (parlak) dönemi Kral Nabukadnezar döneminde yaşanmıştır.
    Babiller; Sümer din ve kültüründen etkilenmiş ve Sümerlerde olduğu gibi Ziggurat adında tapınaklar yapmışlardır. Mimaride gelişen Babiller, asma bahçeleriyle ünlüdürler. Nabukadnezar’ın eşi Amytis için yaptırdığı Babil’in Asma Bahçeleri, dünyanın yedi harikalarından biri kabul edilmiştir.
    Babiller, tarihte iki defa kurulmuş olup I. Babil Devleti’ne Hititler, II. Babil Devleti’ne de Persler son vermiştir.

    Hammurabi Kanunları
    Hammurabi’nin oluşturduğu kanunlar; dünyanın ilk anayasası olması yönünden önemli bir yer tutar. Hammurabi kendisini “adaletin kralı” olarak ifade etmiş, kanunları Tanrı Şamaş’ın önünde durduğu bir stelin alt kısmına yazdırmıştır. Bu stelde Hammurabi, zayıfların ve öksüzlerin koruyucu, tanrı adına ülkeyi yöneten adil ve insancıl hükümdar olarak kendisini tanıtır. Hammurabi kanunları “dişe diş, göze göz” şeklinde değerlendirilen ve suçu işleyene aynı ağırlıkta cezayı içeren yani kıssasa kıssas şeklindeki kanunlardır.
    Hammurabi Kanunları daha önce hazırlanmış kanunların bir derlemesinin yanında o günün koşullarına ve ihtiyaçlarına uygun hazırlanmış kanunlardı. 282 maddeden oluşan kanunların ön söz bölümünde Baştanrı Marduk hakkında övücü sözler bulunmakta ve Marduk ile Adalet Tanrısı Şamaş tarafından Hammurabi’nin nasıl kral seçildiğinden, adaleti ve huzuru Hammurabi’nin nasıl tesis ettiğinden bahsedilmektedir. (Devamini Oku)

  • Elamlılar
    Yazar Tarih Aralık 19th, 2018 | Yorum Yok Yorum var

    ELAMLILAR (MÖ 3000 – MÖ 640)

    Elamlar veya Elamlılar; Mezopotamya uygarlıkları içinde değerlendirilir. Elamlılar, günümüz İran toprakları içinde kalan Huzistan eyaleti ve çevresinde hüküm sürmüşlerdir. Elamların kökeni hakkında net bir bilgi bulunmamakla birlikte Sami ırkından olduğu düşünülmektedir.
    Elamlıların, kurucusu bilinmemektedir. Başkent Sus (bazı kaynaklarda Susa) şehri olmak üzere MÖ 3000’li yıllarda kuruldu. Elamlar hakkında detaylı bilgiler günümüze ulaşamamıştır. Ancak Elamlılar hakkında Akad ve Sümer kaynaklarında bahsedilmiş olup bu kaynaklarda Elamların bu iki devletle sık sık savaştığı, bu savaşlar neticesinde Elamlıların bu iki devletin himayesine yer yer girdiği belirtilmiştir.
    Ayrıca Elamlar, Sümer ve Akadlardan etkilenmiş ve çivi yazısını kullanmışlardır.
    Elamlar, bilim ve teknik alanlarında gelişmemiş olmasına rağmen gerek güzel sanatlar, süsleme, çanak-çömlek gerekse seramik ve madencilik alanında önemli bir gelişme göstermişlerdir.
    MÖ 3000 yıllarında kurulan Elamlılara MÖ 640 yılında Asurlar tarafından yıkılmıştır.
    Elamlar özellikle İran medeniyetinin oluşmasında önemli bir önem taşımaktadır.
    Elamlarla ilgili yukarıdaki bilgiler hakkında kısaca bilgi verilip özetlenirse;

    – Elamlar, başkent “Sus” şehri olmak üzere önce şehir devletleri daha sonra da krallık haline dönüşmüştür.
    – Elamlıların tarihi ve kurucusu hakkında pek bilgi bilinmese de Sümer ve Akadlarla sık sık savaşmışlardır. Hatta bu iki devletin hakimiyetlerine zaman zaman girmişlerdir.
    – Elamlılar, çivi yazısını kullanmışlardır.
    – Elamlar; madencilik, çömlek yapımı ve seramik sanatında ilerlemişlerdir.
    – Elamlara, Asurlular son vermiştir.

  • Akadlar
    Yazar Tarih Aralık 19th, 2018 | Yorum Yok Yorum var

    Akad İmparatorluğu (MÖ 2334- MÖ 2150)
    Akadlar, Sami ırkından olup MÖ 2334 yılında kuruldu. Mezopotamya’da kurulan Akadlar, MÖ 2150 yılında yıkılana kadar bir imparatorluk halinde bölgede hüküm sürdüler. Akadlar; sınırlarını günümüz ülkeleriyle ifade edilirse; Irak, İran, Anadolu’nun bir kısmı, Suriye, Kuveyt, Suudi Arabistan, Ürdün’e kadar topraklarını genişletmiş ve tarihteki ilk imparatorluğu kurmuşlardır.

    Akadların kurucusu olan Kral Sargon, Mezopotamya’nın ilk uygarlığı olan Sümerleri bir savaşta yenip Akad devletini başkent Agade şehri olmak üzere kurdu. Akadlar, dünyadaki ilk düzenli orduyu kurup Sümer topraklarının hemen hemen hepsine hakim oldu ve yaklaşık 184 yıl bölgede hakim oldu. Ancak Akadların son dönemlerinde Gutilerle savaşılmış nihayetinde Akadların son kralı Şu-Turul döneminde Akadlar, Gutiler tarafından zayıflatmış, Sümerlerin üçüncü Ur sülalesi tarafından da yıkılmıştır.

    Akadların bu süre zarfında devleti yöneten krallara bakıldığında; Sargon, Rimus, Manishistu, Naram Sin, Kali Şarri, Dudu, Şu-Turul gibi krallar devleti yönetmiştir.

    Akadlar, kültür olarak Sümerlerden etkilenmiş, Sümerlerden öğrendikleri çivi yazısını kullanmışlardır. Aynı zamanda Sümer dinini de benimseyen Akadlar,  Akatça dilini kullanmışlardır. 

    Akadlarla ilgili verilen bilgiler özetlenirse;

    AKADLAR (MÖ 2334 – MÖ 2150)

    – Akadlar; Arap Yarımadasından Mezopotamya’ya yerleşmiş Sami kökenli ırktandır.

    – Akadlar, MÖ 2350 yılında Kral Sargon önderliğinde Sümerleri yenip devlet kurmuşlardır.

    – Akadların kurucusu “Kral Sargon”, başkentleri ise “Agade” şehridir.

    – Akadlar, Sümer kültüründen etkilenmişlerdir.

    – Akadlar, tarihte ilk düzenli orduyu ve ilk imparatorluğu kuran devlettir.

    – Akadları Gutiler zayıflatmış, Sümerlerin üçüncü Ur sülalesi ise Akadlara son vermiştir.


sitemap