Türk Tarihi | Tarih Kütüphanesi - Part 17

Logo Background RSS

» Türk Tarihi

  • Kıpçakların Bulgarlarla İlişkileri
    Yazar Tarih Ağustos 24th, 2014 | Yorum Yok Yorum var

    Kıpçakların Bulgarlarla İlişkileri

    Bulgar Kıpçak münasebetlerini XI. yüzyılın ikinci yarısından sonra başlatmak doğru olur kanaatindeyiz. XI. yüzyılın sonlarından itibaren XII. yüzyılda Kıpçaklar, Ukrayna ve Romanya üzerinden adeta bir kasırga gibi Balkanlar’a inmeğe başlamışlardır. İlk olarak Kuzey Bulgaristan’ın Tuna boyu ve Dobruca bölgelerine, daha sonra güneye doğru inerek Rodoplar ve Makedonya’nın doğu kısımlarına yerleşmişler ve dağıldıkları yerleşim birimlerine de coğrafi isimlerini vermişlerdir. Örneğin, Makedonya’daki Kumanova, Sofya’daki Kumantsi, Nevrokop’ta Kumança, Kesriye’de Kumaniçevo, Vidin’de Kumani adası, Niğbolu’da Komana, Lofça’da Kumanitsa gibi yer ve köy isimleri bütün onların eserleridir. Şunu da belirtmek gerekir ki, Kıpçaklarla Bulgarların ilk temasını Kıpçakların bu bölgeye gelmesinden sonraya hasretmemek lazımdır. Çünkü 1060’lı yıllarda Aşgıl (Isgıl) Bulgarlarının göç sahaları olan Don nehri civarında Kıpçaklar ile temas ve ilişki kurdukları, takip eden yıllarda da Cimc (Emba) ve Yayık boyunda göç eden Oğuz ve Kıpçakların bir kısmı ile ticarî ilişkiler içerisine girdikleri anlaşılıyor.

    Kıpçakların 1087 yılında Peçeneklerin de desteğini alarak Bulgaristan, Makedonya, Yeni Pazar, Kosova, Bosna ve Arnavutluk’u içine alan ve merkezi Kumanova olan “Kuman-Peçenek Türk Federasyonu”nu kurdukları ve böylelikle de ilk defa Türk dışı unsurlara karşı “milli birliğin” oluşması yoluna gittikleri rivayet edilmektedir. Ancak bu Kıpçak-Peçenek birliği 1091 yılında politik fonksiyonunu kaybetmiştir. XI. yüzyılın sonlarında bu bölgedeki Kıpçak etkinliği Bulgaristan’daki Bizans hakimiyetini sona erdirmiş ve bölge insanına bir rahatlama sağlamıştır. (Devamini Oku)

  • Kıpçakların Romenlerle İlişkileri
    Yazar Tarih Ağustos 23rd, 2014 | Yorum Yok Yorum var

    Kıpçakların Romenlerle İlişkileri

    Peçenek ve Oğuzlardan sonra Kıpçakların XI. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Harezm’den Tuna nehri kıyısındaki “Demir Kapılar” mevkiine kadar uzanan geniş bir mıntıkayı zapt edip Dobruca’nın güneyine, Karadeniz bölgelerine, ve Deli-Orman taraflarına kadar yerleştikleri belirtilmektedir.155 Kıpçakların Karpat-Tuna bölgesindeki hakimiyeti büyük Moğol istilasına (1241) kadar, yani hemen hemen iki asır sürmüştür. Kıpçak (Kuman) lar diğer Türk kavimlerinin aksine hakimiyetlerinin sonuna doğru kitle halinde Hıristiyan olmuşlardır.156 Ancak Dobruca bölgesindeki ve diğer Türk kavimleriyle iç içe yaşayan Kıpçakları dışarıda tutmak gerekir kanaatindeyiz.

    Romenlerin Balkanlar’da, bilhassa Eflak’ta ve Moldavya’da Peçeneklerle ve daha sonra da Kıpçaklarla bir arada yaşadıkları kesindir. Kıpçakların zamanında buralara “Kumania” denildiği bilinmektedir. Romen tarihçi Filitti, “Kumania”nın kuman tabakası ile onlara tabi Romen toprağı olduğunu kabul eder.

    Romenler tarafından işgal olunan sahaların yerleşme tarihinde ve hatta Romen Devleti’nin teşekkülünde Türklerin büyük rolü olduğunu Romen şahıs isimlerinin incelenmesi teyit etmektedir. (Devamini Oku)

  • Doğu Avrupa ve Balkanlar’da Kıpçaklar
    Yazar Tarih Ağustos 23rd, 2014 | Yorum Yok Yorum var

    Doğu Avrupa ve Balkanlar’da Kıpçaklar

    Bu başlıkta Kıpçakların Doğu Avrupa ve Balkanlara göçleri ile bu bölgede sırasıyla Macarlar, Romenler ve Bulgarlar ile münasebetleri üzerinde durulacaktır.

    Kıpçaklar ve Macarlar: Kıpçakların 1060 yılından sonra Uzları takiben Tuna boyuna doğru süratle ilerleyip 1064’de Uzları Tuna’nın güneyine doğru kovaladıkları belirtilmektedir. Aynı zamanda Transilvanya (Erdel)-Macaristan yönünde de ilerledikleri belirtiliyor. Dolayısıyla XI. yüzyılın sonlarına doğru, Karadeniz’in kuzeyindeki bozkırlar tamamen Kıpçakların (Kuman) eline geçmiş bulunuyordu.144 Bu arada bazı Kıpçak boylarının Macaristan kralı Laszló (1077-1095) zamanında, Karadeniz’in kuzey bölgelerinden Karpatlar Havzası’na gelerek adı geçen Macar kralının himayesine girdikleri ve eski Macaristan’ın farklı bölgelerine yerleştirildikleri, sonra da Slovakya’da otuzun üzerinde köy kurdukları rivayet ediliyor. Bazılarının da Avusturya’ya veya Morova’ya geçtikleri belirtiliyor.

    XI. yüzyılın sonunda Güney Rusya, Moldova ve Eflak bölgelerini tamamıyla ele geçiren Kıpçaklar, takip eden yıllarda Bizans’a, Macaristan’a, Güney Rusya prenslik topraklarına, hatta onların sınırlarını aşarak Lehistan’a akınlar ettiler. Bu dönemde (Devamini Oku)


sitemap